هدر

«اقتصاد سبز» از بحران اخیر نانوایان سنتی گزارش می دهد:

دیگر «همینی که هست» نیست!

مریم حق‌بیان: نان در ایران همواره با مشکلات عدیده‌ای روبه‌رو بوده است. از سوختن نانوا در تنور گرفته تا با طرح شکسته خورده نان صنعتی همه و همه نشان می‌دهد که نان ایران  تا کنون رنگ سامان  را به خود ندیده است وقتی نانوایان سنتی از حضور رقیب تازه نفس خود یعنی نان صنعتی گله‌مند بودند هیچ‌گاه گمان نمی‌بردند که روزی نان سنتی هم از اقبال مردم به‌دور باشد و خریداری نداشته باشد. 
مریم حق‌بیان: نان در ایران همواره با مشکلات عدیده‌ای روبه‌رو بوده است. از سوختن نانوا در تنور گرفته تا با طرح شکسته خورده نان صنعتی همه و همه نشان می‌دهد که نان ایران  تا کنون رنگ سامان  را به خود ندیده است وقتی نانوایان سنتی از حضور رقیب تازه نفس خود یعنی نان صنعتی گله‌مند بودند هیچ‌گاه گمان نمی‌بردند که روزی نان سنتی هم از اقبال مردم به‌دور باشد و خریداری نداشته باشد. 
 در حال حاضر نان سنتی ایران دیگر خریداری ندارد و دیگر شاهد صف‌های چند ده نفری در خیابان‌ها و در جلوی نانوایی‌ها نیستیم. شاطرها با قرولوند نانی به طرف مردم پرت نمی‌کنند و برای پول‌های پاره و نداشتن پول خرد سر مردم داد نمی‌زنند دیگری خبری از جمله «همینی که هست» نیست و مردم برای فریادهای شاگرد نانواخانه تره‌ای خورد نمی‌کنند.  نان‌ها همه با کیفیت و برشته و باب دل مردم است اما این نان نوشدارویی پس از مرگ سهراب بود چرا که دیگر نان سنتی ارج و قرب گذشته را ندارد. با گشتی در ساعت 8 شب در تهران متوجه می‌شویم که نانوایی با انبوهی از نان به‌خصوص نان سنگک و بربری مواجه است مجبور است که تنور ساعت 8 شب را کمتر بپزد.  سلیم نانوای 48 ساله درباره کاهش خرید نان مردم می‌گوید: دولت قبلی در هر 100 متر مجوز احداث یک واحد نانوایی را داد و به‌دنبال آن نان‌های صنعتی هم وارد بازار شدند، این موارد باعث شد که نان روی دست نانواها بماند.  وی با اشاره به‌ این‌که ذائقه مردم نیز در حال تغییر است گفت: اگر شب‌ها گشتی در خیابان‌های تهران بزنید متوجه حجم انبوه مردم در فست‌فودها و رستوران می‌شوید و یا حتی گرایش مردم به غذاهای لوکس و گیاه‌خواری نیز از دیگر دلایل این امر است.
وی گفت: امروزه با تنقلات مثل ذرت بخارپز و یا اسنک و... مردم یک وعده غذایی خود را کامل می‌کنند و دیگر احتیاجی به خرید نان ندارند. 
اما مرتضی، کارگر نانوایی سنگکی می‌گوید: مردم نان را بهینه مصرف می‌کنند و دیگر خبری از دورریز نان به شدت قبل نیست.  وی تأکید می‌کند که مردم در گذشته هفته‌ای 15 عدد نان سنگک برای مصرف در طول هفته می‌خریدند اما در حال حاضر هر دو روز در میان یک نان می‌خرند و می‌خورند.  وی ادامه داد: حجم مصرف نان در محله‌های مختلف متفاوت است در یک محله که تعداد مدرسه در آن بیشتر باشد به طبع حجم مصرف نان هم بیشتر است و بالعکس. 
خسرو نانوای 53 ساله که از 13 سالگی به پخت نان بربری مشغول است تأکید می‌کند: به از نظر بنده که نانوا هستم کیفیت نان نسبت به قبل از هدفمندی یارانه‌ها تغییر نکرده است و همچنان در به همان پاشنه می‌چرخد، چون تغییر در ساختار نانوایی‌ها مشاهده نشده است و همچنین حمایتی از نانواخانه در جهت تلطیف بیمه کارگر، مالیات و... نشده  است. 
وی ادامه داد: بنده خودم به شخصه ساعت 8 شب به بعد نان‌های مانده را به رایگان به افراد رهگذر می‌دهم چون اعتقاد دارم بهتر از این است که خشک شود و کیلویی 150 تومان به بازیافت بفروشم.  وی گفت: در حال حاضر نانوایی بربری سهمیه 180 گونی آرد 40 کیلویی در ماه دارد که هر روز 3 تا 5 گونی آرد را به نان تبدیل می‌کند، که اگر مردم نان نخرند شاهد فروش آرد یارانه‌ای نانوایان به قنادی‌ها خواهیم و این یعنی فاجعه.
این نانوا ادامه داد: در حال حاضر هم بیشتر واحدهای نانوایی که در دولت قبل مجوز احداث گرفته بودند تبدیل به شیرینی‌پزی شده‌اند.  وی با اشاره به این‌که هر تنور نان بربری 32 نان می‌دهد و هر کیسه 40 کیلو آرد 110 عدد نان بربری با وزن چانه 600 گرم می‌دهد گفت: نان بربری به‌دلیل این‌که جزو نان حجیم حساب می‌شود نسبت به نان سنگک و تافتون کمتر مصرف می‌شود.  اکبر شریفی پیشکسوت نان ایران که پیشتر نیز آرد و نان کشور را در برزخ خوانده بود در رابطه می‌گوید: یقین دارم که این کاهش مصرف مربوط به واحدهایی است که سهمیه آرد یارانه‌ای دارند و یا این‌که عرضه بیشتر از تقاضا است و صد البته که این معضل پیش‌بینی هم شده بود.  شریفی ادامه داد: نمی‌شود هم آرد یارانه‌ای داد و هم آزاد تزریق کرد چرا که این امر تداخل به‌وجود می‌آورد. وی با تأکید بر این‌که در میزان مصرف تغییری ایجاد نشده است بلکه شبکه‌های تولید و عرضه تغییر یافته‌اند گفت: نان هم مانند سایر کالا و در همه دنیا تابع عرضه و تقاضا است و مصرف کننده حرفاول را می‌زند. 
شریفی ادامه داد: اگر قیمت نان واقعی شود پخت نان رقابتی خواهد شد و این به نفع مصرف کننده  است.  پیشکسوت صنعت نان ایران گفت: مصرف کالای جایگزین مانند سیب‌زمینی نیز باعث می‌شود که کشور وابستگی کمتری به گندم داشته  باشد.  شریفی گفت: اطلاعاتی‌که مردم از مضرات جوش‌شیرین پیدا کرده‌اند نیز بی‌تأثیر در کاهش مصرف بعضی از نان‌ها نبوده که این مهم را باید به فال نیک گرفت.  وی در پاسخ به این‌که درصورت ادامه این روند واحدهای سنتی پز ورشکسته خواهند شد گفت: باید به فکر تغییر کاربری نانوایی‌های مازاد بود شهرداری هم باید مساعدت کند چرا که با اصلاح قیمت گندم و واقعی شدن آن این موضوع حادتر خواهد شد.
(شماره 55 مجله اقتصاد سبز)

بستن

به ما بپیوندید

عضویت در خبرنامه