هدر

«اقتصاد سبز» از آخرین وضعیت بازار اقلام غذایی شب عید گزارش می‌دهد:

«قاچاق» از بادام هندی و آجیل چینی تا میوه‌های پاکستانی

فاطمه حق بیان: خشکبار یا همان آجیل از دیرباز به یکی از نمادهای فرهنگ ایرانی بدل گشته ‌است به‌گونه‌ای که برخی از مراسم سنتی ایرانیان (مانند نوروز و یلدا) تنها با حضور آجیل مفهوم خود را پیدا می‌کنند و جدای از خواص تغذیه‌ای که دارد، این روزها به یک کالای لوکس و تجملی بدل شده است. 
فاطمه حق بیان: خشکبار یا همان آجیل از دیرباز به یکی از نمادهای فرهنگ ایرانی بدل گشته ‌است به‌گونه‌ای که برخی از مراسم سنتی ایرانیان (مانند نوروز و یلدا) تنها با حضور آجیل مفهوم خود را پیدا می‌کنند و جدای از خواص تغذیه‌ای که دارد، این روزها به یک کالای لوکس و تجملی بدل شده است. 
شاید برای شما هم این سؤوال پیش بیاید که چطور با وجود مقادیر زیادی زمین کشت خشکباردر کشور باز هم برای خریدش باید هزینه زیادی صرف شود. اولین جوابی که می‌توان آن را بیان کرد صادرات است، سالانه هزاران تن آجیل و خشکبار ایرانی روانه بازار خارجی می‌شود که این بی‌تأثیر بر قیمت داخل نیست. رییس اتحادیه آجیل و خشکبار در این رابطه به خبرنگار ما گفت: به‌طور کلی در رابطه با صادرات خشکبار   جدای بحث مالیات بر صادرات و تحریم‌ها که این روزها خبرهای خوبی در رابطه با آن به گوش می‌رسد مشکلی وجود ندارد ولی صادرات بر قیمت‌های داخلی تأثیر می‌گذارد. البته بر کیفیت محصولات تأثیر بسزایی دارد. تولیدکنندگان ایرانی در بازار خارجی اعتبار و اهمیت ویژه‌ای دارند، اما از مصرف‌کنندگان داخلی قافل شده‌اند. شاید واردات بی‌رویه در سال‌های قبل و تلاش چین برای حضور در بازار صنایع غذایی سبب شد تا گردوی چینی، زعفران، بادام و ... وارد کشور شود و صد البته اگر مدیریت درستی وجود داشت هیچگاه آجیل چینی وارد بازار ایران نمی‌شد و مسؤولان طی سال فکر مصرف کنندگان را می‌کردند تا چند روز پایانی سال متوجه کاستی بازار خشکبار و قیمت‌های گران و ناتوانی خرید مصرف‌کنندگان نشوند.
 
قیمت دلار نبض تپنده خشکبار
اینقدر که قیمت دلار بر کالای ایرانی تأثیرگذار است ریال و تومان تأثیر‌گذار نیست. با افزایش قیمت ارز صادرات آجیل و خشکبار به‌صرفه‌تر از فروش آن در بازار داخلی است، برخی از تولیدات به صورت قاچاق یا قانونی به دیگر کشورها صادر می‌شود که محاسبه قیمت این محصولات تماما با دلار است و با توجه به افزایش قیمت دلار قیمت خشکبار داخلی افزایش میابد. 80 درصد واسطه گران از معاملات تولید کننده داخلی و خریدار خارجی کنار گذاشته شده‌اند زیرا دلار مستقیماً به‌دست تولید‌کننده می‌رسد که همین باعث تمایل کشاورزان به صادرات شده است. همین چند سال پیش بود که یک‌ماه تخمه کدو به‌دلیل صادرات بیش از حد به تهران وارد نمی‌شد. برف و باران آخرین ضربه بر پیکره خشکبار سرمازدگی دو سال گذشته باعث شد تا به درختان فندق آسیب وارد شود لذا سال گذشته کشور با کمبود فندق مواجه بود و سبب شد تا قیمت آن به 3 برابر افزایش یابد. که لازمه بازار واردات بود تا تنظیم بازار داخل در دست گرفته شود. اما متأسفانه این تدابیر در بحث خشکبار همیشه با تأخیر همراه است، صورت نمی‌گیرد.
 
قاچاق؛ گاهی خوب، گاهی بد
از آنجا که تعرفه بادام هندی 40 درصد است و امکان تولید در داخل کشور وجود ندارد قاچاق این کالا مقرون به صرفه شده تا جایی که 80 تا 90 درصد بادام هندی از مبادی قاچاق وارد کشور می‌شود.
اما از مدتی پیش مبازره با قاچاق کالا شدت گرفته است، از همین‌رو قیمت بادام هندی تا 80 هزار تومان افزایش یافته است.
 
اداره اماکن
اداره اماکن از 15 اسفند تا 15 فروردین پلمپ ندارد لذا شکایت مردم نیز متأسفانه به‌جایی نمی‌رسد و این‌گونه می‌شود که متأسفانه عده‌ای متخلف در این زمان سوءاستفاده کرده و ظرف یک شب هم آجیل فروش می‌شوند و هم با گرانفروشی و فروش بی‌کیفیت اجناس جولان می‌دهند.
 
داغی که بر جام بر دل مردم خواهد گذاشت 
در حال حاضر فراوانی آجیل و خشکبار نسبت به سال‌های گذشته در بازار بیشتر است؛ اما پیش‌بینی می‌شود که در پسابرجام با از سرگیری صادرات به اروپا قیمت آجیل و خشکبار در بازار افزایش پیدا کند.
با وجود تمامی دلایل ذکر شده بر تأثیر قیمت آجیل و خشکبار تا‌کنون هیچگاه با کاهش قیمت آجیل در شب عید مواجه نشده و نمی شویم  و هر سال گران‌تر از سال قبل آن را تهیه می‌کنیم در حال حاضر قیمت‌های بازار به این شرح است:اما سؤوالی که در این وادی حال پیش می‌آید این است که آیا باز هم خشکبار خارجی در ضیافت ایرانی خود نمایی می‌کند؟ رییس اتحادیه خشکبار می‌گوید: تخمه مرمری و بادام زمینی چینی، بادام هندی سریلانکایی و هندی، مغز بادام و تخمه آفتابگردان مکزیکی و کانادایی و گردوی شیلیایی از جمله آجیل‌های خارجی موجود در بازار آجیل ایران هستند. وجود مغز گردوی چینی و پسته آمریکایی در بازار آجیل ایران کذب است. چون در بازار به اندازه‌ کافی محصول وجود دارد. همان‌طور که می‌دانیم پسته آمریکایی در طعم و کیفیت به گرد پای پسته رفسنجان و دامغان نمی‌رسد و پسته ایران همچنان یکه‌تاز قلمرو خشکبار در بازار جهانی است. رییس اتحادیه خشکبار و آجیل همچنین درباره تولید میوه خشک می‌گوید: میوه خشک تولید داخلی است و وارداتی در این زمینه نداریم. با توجه به این‌که چندین سال است فعالیت در این زمینه آغاز شده ولی استقبال خوبی از این موضوع نشده است و صادرات چندانی نیز نداریم. وی در عین‌حال بیان کرد: متأسفانه در چند سال گذشته هزینه تولید ما بالا بوده که امیدواریم در دولت این موضوع اصلاح شود. باید هزینه تولید‌مان را کاهش دهیم، چون هر چقدر قیمت کالاها مناسب‌تر باشد فروش بیشتری خواهیم داشت. وی گفت: خشکبار قیمت مصوب ندارد و نرخ‌گذاری نمی‌شوند و قیمت این محصولات با عرضه و تقاضا مشخص می‌شود. این در حالی است که هم‌اکنون البته نسبت به سال‌های بحرانی پسته که قیمت آن تا 80 هزار تومان نیز بالا رفته بود، بازار اندکی متعادل شده است و قیمت با کاهش ۳۰ هزار تومانی به ۵۰ هزار تومان رسیده است، اما همین کاهش قیمت نیز سبب نمی‌شود که طیف گسترده‌تری از مردم بتوانند این کالا را بخرند و در سبد هزینه‌های خود قرار دهند. در این میان اگر عیدی یک کارمند را با ۳ نفر فرد تحت تکفل، 650 هزار تومان در نظر بگیریم، خرید تنها یک کیلوگرم پسته، یک دهم عیدی وی را در بر می‌گیرد و اگر قرار باشد سایر اقلام خشکبار را نیز به این رقم اضافه کرد، بخش عمده‌ای از درآمد فوق‌العاده یک خانواده باید صرف خرید آجیل شود. البته قیمت هر کیلوگرم آجیل نیز بستگی به مرغوبیت، بین ۴۰ تا ۵۰ هزار تومان است ولی، باز هم یک دهم عیدی یک فرد صرف خرید آجیل می‌شود، در حالی‌که هزینه‌های دیگر نیز بر این خانواده مترتب است.
 
 
بحث داغ قاچاق میوه 
البته این روزها که بحث داغ قاچاق میوه از قوه قضاییه سازمان مبارزه با قاچاق کالا و ارز گرفته تا وزارت صنعت، معدن و تجارت و وزارت جهادکشاورزی و این‌که پرتقال از طریق کوله‌باری وارد کشور می‌شود تا جایی‌که رییس جمهور آمار را در جیب خود نگه می‌دارد با واکنش‌های سخنگوی قوه قضاییه همراه است، باید گفت که نوروز امسال برخلاف خبرهای خوش اقتصادی و سیاسی کام مردم را شیرین نخواهد کرد و دیگر کسی برای تیترهای مردم پسند کاهش 20 درصدی میوه شب عید و یا میوه برای نوروز 95 گران نمی‌شود تره‌ای خورد نمی‌کنند چرا که اعتقاد دارند جیب دلال مهمتر معیشت مردم است. 
حسین مهاجران، رییس اتحادیه میوه و سبزی فروشان تهران در آخرین روزهای بهمن ماه 94 با تأکید بر این‌که میوه برای ایام نوروز گران نخواهد شد بلکه کاهش 10 تا 20 درصدی را بازار تجربه خواهد کرد گفت: در حال حاضر قیمت هر کیلو سیب برای ایام نوروز 2 هزار و 700 تومان پرتقال تامسون درجه یک شمال 2 هزار و 900 تومان است.  وی در رابطه با قیمت موز هم گفت پیش‌بینی می‌شود موز از سه هزار تومان تا 4 هزارتومان هم متغیر باشد حال باید دید وقتی رییس جمهور از گرانی 164 درصدی قیمت میوه به صدا درآمد و به جهانگیری مأموریت ویژه دارد تا وضعیت را سامان دهد آیا حنای جهانگیری برای دلال رنگی خواهد داشت یا خیر. 
 
شیرینی شب عید را با قیمت مصوب اتحادیه بخرید
 در ادامه گشت و گذار در رسم و رسوم پذیرایی روزهای نوروز بحث شیرینی که قدر مسلم هم جزء لاینفک میز پذیرایی است به گفت‌وگو با بهره‌مند رییس اتحادیه قنادان و شیرینی پذیران تهران نشسته‌ایم وی با تأکید بر این‌که تدابیر نظارتی شدیدی برای جلوگیری از هرگونه تخلف در واحدهای قنادی اندیشیده شده است گفت: ساختار بازرسی در اتحادیه تقویت شده و در هر منطقه 2 بازرس حضور دارند تا از لحاظ کمی و کیفی و بهداشت با مشکلی مواجه نشویم.  بهره‌مند با تأکید بر این‌که اتحادیه در هر ساعت از شبانه‌روز پاسخگوی گزارشات مردم خواهد بود از مردم تقاضا کرد که درصورت مشاهده هرگونه تخلف مراتب را از طریق تلفن‌های 66944499  و 66944411 به اتحادیه گزارش دهند.  وی قیمت‌های هرکیلو شیرینی برای شب عید را به قرار زیر اعلام کرد:
 
 
وی تأکید کرد: نرخ‌های اعلام شده برای شیرینی فروشی‌های درجه یک تهران است و برای شیرینی فروشی‌های درجه 2 قیمت‌های فوق با 500 تومان کاهش همراه خواهد بود. وی گفت: واحدهای درجه یک که توسط اتحادیه مشخص شده‌اند ملزم به نصب گواهینامه درجه‌بندی خود در دید عوام هستند. 
 
(شماره 56 مجله اقتصاد سبز)
 

بستن

به ما بپیوندید

عضویت در خبرنامه