هدر

سیری درنمایشگاه در ایران و نگاهی به اگروفود 21

مرکز نمایش امتعه در تهران سال 1313 تا اگروفود1393

 
گروه گزارش «اقتصاد سبز»: یحیی امیری- میرزا تقی خان امیرکبیر اگر می‌دانست در روز نهم خردادماه سال 1393 اگروفود بیست و یک، سال 2014 طبق برنامه، سر ساعت و بدون تاخیر با حضور 699 شرکت و واحد تولیدی و 165 شرکت خارجی و با در اختیار گرفتن بیشترین فضا و سالن‌های نمایشگاه بین‌المللی تهران (19 هزار و 743 متر مربع) برگزار شده و پس از 4 روز کار پرشور و شتاب و هیجان به کار خود خاتمه داد چه احساس شادمانی و نشاط پیدا می‌کند. 
 
گروه گزارش «اقتصاد سبز»: یحیی امیری- میرزا تقی خان امیرکبیر اگر می‌دانست در روز نهم خردادماه سال 1393 اگروفود بیست و یک، سال 2014 طبق برنامه، سر ساعت و بدون تاخیر با حضور 699 شرکت و واحد تولیدی و 165 شرکت خارجی و با در اختیار گرفتن بیشترین فضا و سالن‌های نمایشگاه بین‌المللی تهران (19 هزار و 743 متر مربع) برگزار شده و پس از 4 روز کار پرشور و شتاب و هیجان به کار خود خاتمه داد چه احساس شادمانی و نشاط پیدا می‌کند. 
«نمونه خانه»، «امتعه» و «امتعه‌خانه» عناوینی بود که در سال 1230 هجری خورشیدی به گوش میرزا تقی خان آمده بود و او که آرزوهای بزرگ در سر داشت توانست در این سال تعدادی از بازرگانان ایرانی و صاحبان صنایع کالاهای ایرانی را در نمایشگاه آثار صنعتی ملل جهان (کریستال پالاس لندن) راهی کند. 
صنعت ما چه بود؟
تقریبا هیچ، ولی نمونه خشکبار ایرانی به صورت فله‌ای (در گونی) در این نمایشگاه عرضه ‌شد و تبادل معلوماتی پیرامون آنچه که ایران دارد و می‌تواند وارد بازار جهانی کند به وجود آمد و در جریان حوادث سیاسی و تاریخی و جغرافیایی این فکر که ایرانی‌ها هم می‌توانند با جوامع بین‌المللی داد و ستد داشته باشند قوت نگرفت، اما حداقل در اندیشه بزرگ شد تا سرانجام در سال 1313 خورشیدی تابلوی «مرکز نمایش امتعه ایران» را، تجار و بازرگانان ایرانی سر در ساختمانی در میدان مشق تهران (عمارت مقابل درب باغ ملی) به چشم دیدند و حمیدرضا طهماسبی پور دبیر اقتصادی روزنامه شهروند در گزارشی با این تیتر معنی دار:
آغاز رزم تجارت از بزم میدان مشق تهران
در روز چهارم خرداد به آن روزها پرداخت و نوشته است:
«... این نمایشگاه از 20 آبان 1313 آغاز به کار کرد تا مظهر صنایع ایران نامیده شود و اجناس صناعی و فلاحتی ایران در آن تمرکز یابد و کلکسیونی از تولید و تجارت ایران به معرض نمایش تجار ایرانی و خارجی گذارده شود. براساس اسناد موجود (مجله اتاق تجارت ایران) مراسم افتتاحیه ساعت 3 و نیم بعد از ظهر با حضور هیات دولت و کلیه مقامات ارشد کشور و مجلس‌نشینان و اعیان و تجار آغاز می‌شود و تجار می‌خواهند با حضور در این نمایشگاه خود را به روز کنند...»
تفکر حضور نمایشگاهی که در مغز امیرکبیر جرقه زد در سال 1347 خورشیدی با فکر افتتاح نمایشگاه بین‌المللی تهران و حضور نمایندگان 40 کشور خارجی وارد مسیر اصلی خود شد، نام صنعتگرانی چون مهندس ارج، آزمایش، خیامی‌ها و ... سر زبان‌ها افتاده، ولی در صنعت غذا، هنوز گونی‌های کشمش، پسته، فندق، بادام و نخود و لوبیا و ماهی دودی و کارتن قیسی و آلبالو خشکه و ... به تازگی تن ماهی در قوطی‌های کوچک، انواع کمپوت‌ها و همه و همه در مرحله ابتدایی حرکت به سوی بازارهای جهانی راهی را باز کردند که در خرداد ماه سال 1393 چنین نمایشگاهی بزرگ و آبرومند را ما شاهد بودیم. در یکی از روزهای نمایشگاه (فکر می‌کنم روز سوم بود) دیدنی‌ترین صحنه نمایشگاهی را من در حرکت آرام و صبورانه اما پر از هیجان بهروز فروتن شاهد بودم. چند نفر از شماها که این گزارش را می‌خوانید بهروز فروتن را در گشت‌زنی این روز نمایشگاه دیده‌اید؟ او امیرکبیر نبود، میرزا تقی خان نبود، بهروز بود، به این غرفه و آن غرفه می‌رفت و با ولعی سیری ناپذیر کار همکاران را می‌دید، در درون او چه می‌گذشت؟ مهم نیست، مهم این است که او در این روز شاهد نمایشگاهی بود که روزی عظمت و گستردگی آن در آرزوهای میرزا تقی خان بود، از آرزوهای خود او هم بود، او در این روز آن آرزوهای دور و دراز را ( با همه کم و کسری‌هایی که طبیعی است باید داشته باشد) به ثمر نشسته به چشم می‌دید، شاید به یاد روزهایی رفته بود که با دبه‌های ترشی‌ها و مزه‌ها در ماشین ژیان خاطره‌سازش به این طرف و آن طرف تهران می‌رفت و حالا همان کارهای آن روزهای او در بسته‌بندی‌های بهداشتی و مدرن در ماشین‌های کانتینری یخچال‌دار بامداد هر روز راهی خیابان‌ها، شهرها و حتی روستاها می‌شوند، او نمایشگاهی را از نزدیک تماشا می‌کرد که تا چشم کار می‌کرد تنوع بود و نوآوری و ذوق و ابتکار و از همه مهمتر عشق، عشق به کاری که با جان و توان و سلامتی مردم ارتباط دارد و از همه مهم‌تر اقتصاد کشاورزی ایران تنگاتنگ آن شده و از یاری‌های آن قوت گرفته و به خود می‌بالد. همکار دیرینه من، خانم زهرا گیو اولین خبرنگار حوزه نمایشگاهی صنایع غذایی و یکی از پرسابقه‌ترین فعالان رسانه‌ای این صنعت که در تمام این چهار روز هم‌نفس با نمایشگاه، لبریز از شور و نشاط، کار دیروزی‌ها و امروزی‌ها را رصد می‌کرد. در میز گزارش «اقتصاد سبز» که دیده‌ها و نکته‌ها را بازگو می‌کردیم، گفت:
بهروز فروتن به غرفه «عسل رایحه» که رسید داخل شد، بسته‌بندی‌ها را دید، با غرفه‌داران درباره آنچه کرده‌اند و در حال انجامش هستند صحبت کرد، عکس گرفت، از او و با او عکس گرفتند، معلوم بود کسی او را نشناخته، جوان‌ترها فکر می‌کردند یکی از صدها و هزاران مشتری و یا علاقمند نمایشگاهی است، از غرفه که بیرون رفت من به مدیر غرفه گفتم شما این آقا را شناختید؟ گفت نه ولی خیلی علاقمند به کار ما بود و با لذت از ابتکار ما در بسته‌بندی غذاهای ارگانیک حرف زد و تشویقمان کرد. من گفتم این آقا بهروز فروتن است نامش را که حتما شنیده‌اید؟ از شنیدن این نام او و همکارانش به هیجان آمدند، در چشم به هم زدنی به دنبالش دویدند و او را با احترام به غرفه بازگرداندند، ادای احترام کردند و باز هم عکس گرفتند، حالا تمام افراد غرفه «عسل رایحه» با غرور و افتخار با او عکس یادگاری می‌گرفتند، چشمان بهروز فروتن از این همه ابراز احساسات برق خاصی پیدا کرد، چهره او شوریدگی داشت و مثل قهرمانی که روی سکو می‌رود غرق در لذت و افتخار شد. همه ماها او را به عنوان علاقمندترین مدیران صنایع غذایی می‌شناسیم، اما او در این لحظه وقتی غرفه را ترک می‌کرد به جوان‌ها گفت: خوشحالم که شما هم چون من به کارتان علاقه دارید، علاقه و عشق به کار آن هم در تولید غذاهای ارگانیک و آن هم عسل، واقعا شیرین است.
 
نگین فیروزه‌ای زمرد می‌شود
سردبیر ما اصرار دارد در خبرها و گزارش‌هایی که برای مجله «اقتصاد سبز» می‌نویسیم از پرداختن به شخص او و عشق و علاقه و ابتکارش فاصله بگیریم، در این خواسته خیلی هم جدی است، اما در تحولات به چشم دیده نمایشگاه امسال، حضور پررنگ تولیدکنندگان فعال و پرکار و نوآور، استقبال کم‌نظیر حضور دوستداران صنعت غذا و کنجکاوی‌های دلنشین و سردرآوردن از کار این و آن، همه و همه آنچه دیده‌ایم و شنیده‌ایم را می‌شود در تیتر سرمقاله سردبیر در شماره فوق‌العاده 32 صفحه‌ای امسال که در روزهای نمایشگاه رایگان در اختیار دوستداران قرار گرفت، کپسولی‌اش کرد:
«ایران اگروفود نگین درخشان صنعت نمایشگاهی می‌شود؟» چکیده و عصاره همه آنچه که من و همکارانم در این چهار روز برای این تصویرسازی فراهم کرده‌ایم در این تیتر کپسولی شده است، با این تفاوت که ما خبرنگاران گزارش براین باوریم که می‌شود آن علامت سوال را برداشت و با صراحت گفت «شده است» چراکه صنایع غذایی ایران و دست‌اندرکاران آن نشان داده‌اند که حالا دیگر، نگین دیده می‌شود، حجم عظیم بازدیدکنندگان، تنوع و تکثر ایده‌های نو، به روز شدن صنعت در بهترین شرایط، تردیدی نگذاشته که نگین شده است، شاید حالا نگین فیروزه‌ای باشد ولی به زودی زمرد خواهد شد.
 
عرضه نمونه اجتناب‌ناپذیر است
جذابیت‌های نمایشگاه صنایع غذایی در همه کشورهای جهان طرفدار دارد و در ایران امروز هم، کم نیستند افراد متشخصی که به سلامت خود علاقه دارند و می‌خواهند با ورود به نمایشگاه از همه آنچه که اتفاق افتاده با خبر شوند و تولیدکنندگان غذا 2 راه برای جذب مشتری را دم‌دست‌ترین می‌دانند که اولین آن سخاوت در عرضه نمونه کار، اینکه شما چه مصرف‌کننده عادی و چه فروشنده و خریدار عمده (رستوران‌دارها و همه عرضه‌کنندگان غذا) بدشان نمی‌آید آنچه را که می‌خواهند بخرند، تست کنند. به همین دلیل چیزی به عنوان اشانتیون در نمایشگاه‌ها باب شده است، غرفه‌داران از سال‌ها پیش به خاطر هجوم اشانتیون‌بگیرها انتقادهایی داشتند، ولی عرضه نمونه اجتناب ناپذیر است. در تمام نمایشگاه‌های دنیا کارهایی در این ردیف انجام می‌گیرد. در نمایشگاه امسال که می‌شود گفت متشخص‌تر از سال‌های پیش بوده، ابتکار شرکت «کول‌کاپ» و فینگر فود مجانی که می‌داد البته صف‌های شلوغی به وجود آورده بود و سالن میلاد در ساعاتی از روز جای سوزن انداختن نبود. مدیران این شرکت برای اینکه مشتریان خاص هم بتوانند بدون حضور در صف از خوردن این خوردنی لذت ببرند یک خط V.I.P درست کردند که افراد خاص، مشتریان عمده، همکاران و غرفه‌داران و شخصیت‌های علمی و فرهنگی با عرضه کارت مخصوص بدون نوبت کاسه مخصوص فینگر فود خود را به دست آوردند که رضایت‌بخش بود.
 
«دلپذیر» صورت بچه‌ها را دلپذیر کرد
به نظر دکتر ماه‌منظر الهام، نمایشگاه اگروفود به خاطر جنس کار، عرضه خوردنی‌ها، خود به خود نمایشگاه شاد و لبخند است، کسی نمی‌تواند به غذا اخم کند، به‌خصوص این سال‌ها که صنعت غذا با همراهی هنر گرافیک و رنگ‌بندی‌های طراحی شده، چشم‌نوازی غذاها را بیشتر کرده است. شرکت دلپذیر که در سال‌های اخیر با تنوع تولید و برنامه‌های رسانه‌ای و جایزه‌ها بیش از گذشته سر زبان‌ها افتاده در نمایشگاه امسال حرکت نویی انجام داد، یعنی چهار خانم آراسته و هنرمند صورت بچه‌هایی که همراه والدینشان به نمایشگاه آمده بودند نقاشی می‌کردند، روی صورت و به‌خصوص دماغ، شخصیت‌های مشهور کارتونی را مشابه‌سازی می‌کردند. کار جالب‌ترشان این بود که از این چهره‌ها عکس می‌گرفتند و در غرفه مجهز به پرینتر مدرن ، عکس چاپ می‌شد و این عکس را بدون دریافت هزینه به صاحب عکس هدیه می‌دادند و به این ترتیب برای خانواده‌ها خاطره می‌ساختند، خاطره‌ای که می‌شود گفت اوج تبلیغات زیرپوستی است، یعنی تماشای عکس در جمع خانوادگی نام دلپذیر را تداعی می‌کرد و خرید محصولت«دلپذیر»، کدام خانواده می‌تواند با خرید و امتحان یکی از ده‌ها محصولات این تولیدکننده غذا، پس از چشایی مطلوب مشتری دایمی نشود، به نظر خانم دکتر الهام این نوع تبلیغات غیرمستقیم فرصت‌های فروش را بالا می‌برد و تیراژها را افزایش می‌دهد، پس موازی با تولید خوب، معرفی خوب و نشاط‌آور هم فروش را بالا می‌برد.
 
ناخنک زدن حلال است
در نمایشگاه امسال، سخاوت‌ها بیشتر از سال پیش بود، هرچند غرفه‌داران همواره از شلوغی اشانتیون‌بگیرها در عذاب بوده‌اند، ولی این را هم می‌دانند که نمی‌شود، یعنی دلشان نمی‌آید تماشاگر نمایشگاهی را دست خالی به خانه بفرستند، از طرفی باید رعایت حال همه بازدیدکنندگان را کرد، یکی از بهترین کارهای امسال نمایشگاه را چای «گزل» انجام داد، یک لیوان چای مجانی، شاید مجانی لغت مناسبی نباشد چون سطح بعضی از حاضرین نمایشگاه چنان بالا بود که هیچ نیازی به دریافت کالای مجانی نداشتند، اما گشت‌زنی در نمایشگاهی بزرگ خستگی می‌آورد و ما ایرانی‌ها با چه چیزی رفع خستگی می‌کنیم؟ یک لیوان چای. و این یک لیوان چای را، چای «گزل» در وضعیتی آبرومند عرضه می‌کرد. 
ناخنک یک اصطلاح قدیمی است که در بازار فروش کالاهای خوردنی از قدیم باب بوده و می‌گفتند ناخنک زدن حلال است، یعنی مشتری در روزگاری که اجناس به صورت «فرج» یعنی باز عرضه می‌شد تشویق می‌شد برای رفع تردید در خرید ناخنک بزند، یعنی مثلا از قالب پنیر که کنار ترازو بود ناخنک ( به اندازه یک بند انگشت) بردارد و میل کند، مزه اش را بچشد و اگر باب میل بود از آن بخرد، ناخنک زدن حالا دیگر متداول نیست، اما نمایشگاه فرصتی پیش آورد تا با اهدای یک نمونه کار (مثل همان یک لیوان چای) انتخاب خرید آسان شود. در غرفه‌های شیرینی و شکلات نمونه دادن آسان‌تر بود. صنعت بسته‌بندی به کمک همه آمده است. می‌شود یک عدد گز بسته‌بندی را برداشت و خورد و برای خرید یک بسته تصمیم گرفت.
 
باز هم یک ابتکار از«محسن»
اگر در مراسم اهدای تندیس زرین ماهنامه «اقتصاد سبز» بوده‌اید و یا در گزارشی که از آن مراسم نوشته‌ایم خوانده باشید یادتان می‌آید که شاهین، مجری مراسم وقتی به اهدای جایزه محسن رسید به شوخی و طنز گفته بود ما ایرانی ها چای قندپهلو را دوست داریم، اما محسن حالا چای ماشین پهلو را رواج داده است. چای ماشین پهلو اشاره به جایزه و قرعه کشی داشت ولی برند «محسن» علاوه بر چای، برنج هم دارد و برای معرفی بیشتر و بهتر برنج محسن، زرشک پلوی محسن را در سطح وسیعی برای گروه کثیری در ظرف‌های یکبار مصرف توزیع کرده بود، طبیعی است چنین هدیه‌ ارزشمندی در یک نمایشگاه مملو از جمعیت با استقبال گرم روبه‌رو شده و غرفه شلوغ‌تر از شرایط عادی به اصطلاح دیگر جای سوزن انداختن نبود. آمارهای فروش و افزایش توزیع روزهای بعد، رقم‌های دقیق را می‌گوید اما می‌شد حدس زد مردمی که از این زرشک‌پلو میل کردند اگر نه همه، دست کم بخش بالایی جزو خریداران برنج محسن شوند، یک شعار قدیمی می‌گوید تبلیغات هزینه نیست، سرمایه‌گذاری است و برنج محسن با این روش خواسته است مشتریان بیشتری به دست آورد که به نظر موفق هم شد، به‌خصوص که آشپزهای ماهر در طبخ برنج و ترکیب یک غذای دوست داشتنی همکاری خوبی کرده‌اند.
 
محصولات جدید یکی و دو تا نبود
نمایشگاه فرصت خوبی است برای تولیدکننده و بیان هرآنچه در توان دارند، گرچه خبرنگاران گروه گزارش سعی کردند به همه جا بروند و هر ابتکار و کار نویی را در گزارش بنویسند اما با اطمینان یادآور می‌شوم در این نمایشگاه بزرگ نمی‌شد به تک تک غرفه‌ها سر زد برای مثال روز آخر بود که در غرفه «دامداران» متوجه محصول جدیدی شدیم به نام دوغ سنتی که «دامداران» نمونه‌اش را در نمایشگاه عرضه کرده بود و به هر کس هدیه می‌داد می‌خواست نظرش را بگوید، مدیر غرفه گفته بود از این دوغ که پس از مطالعه و بررسی کارشناسانه اقدام به تولید انبوه آن کرده‌ایم از روز نیمه شعبان بخش سراسری آن را آغاز می کنیم، آنها که از این دوغ نوشیده بودند از طعم و عطر آن می‌گفتند که به ذائقه‌های مختلف خوش آمده است.
«سان‌استار» آبمیوه‌هایش را در بسته‌بندی‌ جدیدی عرضه کرده بود، نوع کاغذ استفاده شده با تتراپک تفاوت آشکاری داشت، مدیر غرفه توضیح می‌داد که ما علاوه بر بسته‌بندی تمام تلاش خود را به کار بردیم تا داخل آن، دوغ، این نوشیدنی گوارای ایرانی‌ها کیفیت مطلوب را داشته باشد، روی کیفیت وقت گذاشتم تا سرانجام به فرمولی رسیدیم که در توزیع نمایشگاهی پیام‌های خوبی دریافت کردیم و در همین ابتدا امیدوار شدیم که عموم مردم از آن استقبال کنند.
 
بهره‌برداری از تجربه نمایشگاهی
نکته‌ای که در نمایشگاه امسال توجه مرا جلب کرد میزهای مذاکره بود. تولیدکنندگان کوشیدند با تجربه‌ای که از سال‌ها حضور نمایشگاهی به دست آوردند میز مذاکره را تمام و کمال کنند، یعنی حضور افرادی مطبوع و متخصص که بتواند به پرسش‌های مشتری چه داخلی (شهرستانی) و چه خارجی پاسخ بدهد و از همه مهم‌تر افرادی گرم و خوش بیان باشند، در غرفه «سحر همدان» همه مراجعه‌کنندگان و مشتریان استقبال می‌شدند، چه مشتری عادی و چه متخصصین، هیچ پرسشی بدون پاسخ نبود. در غرفه «گلها» که در گزارش 2 سال پیش از تنوع محصولات آن نوشته بودم امسال معلوم شد راه تکاملش را خوب پیموده است، درغرفه ترخینه افرادی مستقر شده بودند که با حوصله تمام درباره جزییات محصولات توضیح می‌دادند. در غرفه شرکت «سبزی ایران(سبزان)»  مهندس احمد فتح‌الهی که در صنایع غذایی به مرد اولین‌ها در ایران شهرت پیدا کرده و عنوان مرد سال صنعت غذای ایران را از آن خود کرده در حال مذاکره دیدم. به یاد آوردم در دفتر کارخانه آتا (حدود 20 سال پیش) با او مصاحبه کرده بودم، او در آن مصاحبه گفته بود به بازار جهانی توجه دارد و در پاسخ این پرسش که چرا رب گوجه فرنگی آتا در بازار داخلی کمتر دیده می‌شود گفته بود، ما هوای مشتریان داخلی خود را داریم ولی بخش عمده تولیدات ما صادر می‌شود. در کسوت رییس هیات‌مدیره سبزان هم گفت 30 درصد محصول تولیدی ما صادر می‌شود.
 
اتریشی‌ها در غرفه« اقتصاد سبز»
یکی از هیجان‌انگیزترین بخش‌های حضور ما در نمایشگاه همواره حضور در غرفه خودمان و در جمع همکاران «اقتصاد سبز» بوده است، چراکه دراین غرفه با خوانندگان مجله آشنا می‌شویم و آنچه نسبت به محتوای مجله بیان می‌کنند را می‌شنویم، افراد علاقمند و جستجوگر وقتی به این غرفه می‌آمدند عموما از بخش تولید تحریریه ابراز رضایت می‌کردند و بدون کمترین اغراق روی این نکته اشتراک نظر داشتند، که خواندنی‌های مجله و آثار خبرنگاران و نویسندگان ما مخاطب دارد، دانشجو، کارخانه‌دار، غرفه‌دار و خلاصه همه کسانی که در این صنعت دست‌اندرکارند و دوست دارند از طریق این مجله با آخرین تحولات صنعت غذا و نظر فعالین این حوزه آشنا شوند. در غرفه «اقتصاد سبز» یک میز رایگان مثل سال‌های پیش نشریه گذاشته بودیم افرادی که برای اولین بار با اقتصاد سبز آشنا می‌شدند یکی دو نسخه از میز رایگان برمی‌داشتند و جالب اینکه پس از یکی دو ساعت بازمی‌گشتند و آخرین شماره را به قیمت 8 هزار تومان می‌خریدند و یا فرم پر می کردند و مشترک یکساله مجله می‌شدند. آمار می‌گوید اقتصاد سبز در طول حضور نمایشگاهی خود بالاترین فروش و اشتراک را امسال داشته است. تمامی 400 شماره مجله خرداد ماه  که به نمایشگاه آورده بودیم فروخته شد. در ساعاتی که در این غرفه بودم چند چینی و یک گروه اطریشی را دیدم که آمده بودند مجله بخرند، از یک اتریشی پرسیدم شما که فارسی نمی‌دانید برای چی مجله ما را خریدید گفت: درباره آن شنیدم، به من گفته‌اند مصاحبه‌های مدیران صنایع غذایی ایران در آن منعکس می‌شود، می‌خواهم با کمک همکاری که به زبان فارسی تسلط دارد با مطالب آن آشنا شوم.
 
لبخند به لب در غرفه قند قهوه‌ای
در جست و جوی نام‌های جدیدی، غرفه‌های جدید، به قند قهوه‌ای رسیدیم که چند وقتی است از این قندها در کنار استکان و فنجان چای افراد با ذوق و ذائقه خاص دیده می‌شود، به هنگام تماشای بسته‌بندی‌های قند فردیسان «شرکت شیرین شهد طبرستان» نه تنها من خبرنگار بلکه اکثر بازدیدکنندگان از این غرفه لبخندی به لبشان می‌آمد. خانمی که همراه شوهر و 2 دخترش مجذوب بسته‌بندی قندها شده بود با حیرت می‌گفت: «من اول فکر می‌کردم این بسته‌بندی‌های شکلات است ولی خب قند هم مثل شکلات شیرین است.» همسر او به مدیر غرفه گفت: 
«دست شما درد نکند با این نوآوری که در یک وسیله مصرفی روزانه زندگی ما کرده‌اید، مادرم از بس با قندشکن به کله قند کوبیده بود دست درد گرفت.» بعد، خطاب به من که از مشاهداتم یادداشت برمی‌داشتم یادآور شد:
آقا به نظرم شما خبرنگارید،بنویسید در زندگی روزمره ما مردم مسایل و مشکلاتی وجود دارد که خوشبختانه  صنعت غذا یکی یکی آن مشکلات را دارد حل می‌کند، یاد آن روزهای ولزاریات رب گوجه پزی به خیر که خانم‌های خانه‌دار با چه زحمتی یک بانکه رب درست می‌کردند، حالا هم من برای اولین بار (البته قند بسته‌بندی زیاد دیده‌ام) نوع جدیدی از قندها را می‌بینم، قند شکسته، قند خُرد شده، قند قهوه‌ای 400 گرمی، 950 گرمی، 700 گرمی، 3 کیلویی و 5 کیلویی و 10 کیلویی. 
قند قهوه‌ای دارای کالری و ساکاروز کمتری نسبت به قند سفید است و از عصاره خالص نیشکر درست می‌شود. مدیر غرفه به من گفت: برند «خطیر»  را شرکت شیرین شهد طبرستان در قائم‌شهر (ثبت شده در تیر ماه 1341) سالانه 10 هزار و 500 تن تولید دارد، خوشحالم که مردم از کار ما استقبال کرده‌اند.
 
ست ادویه شهری
در غرفه «محصولات غذایی شهری» با بخشی از نوآوری‌های مدیران با ذوق این شرکت آشنا شدیم و آن ست کردن انواع ادویه‌هاست و همه را با سلیقه‌ای خاص در بسته‌بندی‌های 50 و 70 و 80 گرمی عرضه کرده است، برای مثال ست ادویه 4 عددی قوطی نمکپاش شامل ادویه خورشتی زعفرانی، ادویه پلویی زعفرانی، ادویه کاری و ادویه ماکارونی. این شرکت انواع ادویه‌ها را در بسته‌بندی مخصوص و جعبه‌های 12 عددی ترکیبی مناسب و مورد استفاده خانواده‌ها قرار داده است. شرکت در مشهد و در شهرک صنعتی توس قرار دارد. سید جواد شهری مدیرعامل گروه محصولات غذایی شهری درباره سابقه فعالیت، گفت:
تولیدی محصولات غذایی شهری از سال 1350 آغاز به کار کرد، کلیه محصولات تولیدی ما تمامی مجوزهای بهداشتی، غذایی و صنعتی را دارا بوده و مسوولان کنترل کیفیت بر همه مراحل تهیه، ورود مواد اولیه، فرآیند تولید، بسته‌بندی، انبارش و عرضه تا مرحله فروش کنترل دقیق و مناسب را انجام می‌دهد و خیال خریداران محصولات ما از این بابت راحت باشد. 
او درباره موفقیت‌هایی که این شرکت در طول نزدیک به نیم قرن به دست آورده این توضیح را داد که ما به نظر مشتری‌ها و مصرف‌کننده‌های محصولات خود خیلی اهمیت می‌دهیم. در بسته‌بندی زعفران تلاش کردیم این کالای گرانبها دورریز نداشته باشد و در هزینه‌ها صرفه‌جویی شود، نیم گرم و نیم مثقال را طوری بسته‌بندی کردیم که خریدار با توجه به نوع مصرف قدرت انتخاب داشته باشد.
 
شیر سه گوش خاطره‌ساز
در غرفه شرکت صنایع لبنی اراک با برند «صلا» شیر خاطره‌ساز سه گوش توجهم را جلب کرد، در بروشور زیبا و جذاب این شرکت آمده است «شیر صلا اولین و معروف‌ترین شیر سه گوش ایران» اما با توجه به سابقه 35 ساله فعالیت تولیدی این شرکت شیر سه گوش را نمی‌توان اولین دانست، چون در اوایل دهه 50 شیر سه گوش در مدارس هم بین دانش آموزان توزیع می‌شد و آدم‌های سن بالا از این شیر سه گوش‌ها در دوران دبستان خاطره‌ها دارند، اما تنوع تولید و ترکیب‌بندی‌هایی که«صلا»دارد مثل خامه عسل و خامه سبک مشتریان خاص خودش را پیدا کرده، بعضی از بازدیدکننده‌ها که از مشتریان قدیمی محصولات این شرکت بودند و هستند از بعضی اقلام مثل ماست کم چرب و پنیر«صلا»تعریف می‌کردند و یک نفر که از مصرف‌کنندگان همیشگی دوغ صلا بود، می‌گفت اول عاشق بسته‌بندی دوغ کیسه‌ای صلا شدم چون طرح روی نایلون مطبوع بود اما پس از یکی دوبار مصرف از طعم و مزه آن هم خیلی خوشم آمدو مشتری دایمی آن شدم. مسوول غرفه می‌گفت: 
از شیرهای طعمدار«نونوش»ما کودکان استقبال کرده‌اند، هرچه تولید کنیم مشتری و خریدار دارد. شرکت ما چندی است آبمیوه‌های ویتانوش را هم وارد بازار کرده که مورد پسند قرار گرفته، کیفیت محصولات ما موجب شده عنوان واحد نمونه استان را در سال 92 از آن خود کنیم.
 
فقط 50 هزار تومان؟
عسلی‌ها فعال‌تر از همیشه ظاهر شدند، شاید این نشانه رونق کار و تولید و فروش بیشتر بوده باشد. در میان تولیدکنندگان، چند تولیدکننده عسل طبیعی توجه ما را جلب کرد یکی از آنها «تایفون» بود که بروشور مدرنی با 3 زبان فارسی، عربی و انگلیسی به دست علاقمندان می‌داد و از همه اینها جالب‌تر، رسما اعلام کرده بود اگر کسی بتواند ثابت کند که عسل تایفون غیرطبیعی است 50 هزار تومان جایزه می‌دهد. البته این اعتماد به نفس بد نیست اما در این گرفتاری‌های روزمره چه کسی حوصله دارد عسل را ببرد آزمایشگاه، آنالیز کند و مقدار خالصی‌ها و ناخالصی‌ها را بیرون بکشد و به دفتر تولیدکننده بیاید و از بابت همه هزینه‌هایی که در این راه صرف کرده فقط 50 هزار تومان خسارت یا جایزه بگیرد. از همه مهم‌تر در بروشوری که به دست ما دادند هیچ نشانی از محل تولید و نشانی دفتر تولیدکننده نیامده است، شاید اگر در بازدید از غرفه متوجه این نکته می‌شدم از مدیر غرفه پرسش می‌کردم که شما با این همه ظرافتی که در معرفی عسل نشان دادید، کاش کمی هم دفتر تولیدکنندگان و محل جغرافیایی تولید را هم اعلام می‌کردید تا اطمینان خاطر، نقص نداشته باشد.
 
یادی از دوغ آبعلی در غرفه واتا
در میان آب‌معدنی‌ها، من روی «واتا» تمرکز کرده‌ام، شاید به این دلیل که مصرف‌کننده آن هستم و از نظر دستگاه گوارشی از این آب معدنی جواب گرفته‌ام، در خانواده ما هر کس یک نوع آب معدنی را دوست دارد، یکی پلور، یکی نستله، یکی دماوند. این اختلاف سلیقه طبیعی است اما واتا چند کار جالب کرده بود، علاوه بر بروشوری که تمام مشخصات چشمه گرگر در دامنه کوه سبلان اردبیل، محل تولید و بسته‌بندی واتا را در اختیار مشتری قرار می‌دهد یک CD هم از نحوه برداشت و بسته‌بندی درست کرده که بیننده را به شرایط طبیعی و زیبای سرعین و حوالی آن می‌برد و تجدید خاطره می‌شود از سفرهای توریستی و تفریحی که هرکس می‌تواند در این نقطه از ایران عزیز ما داشته باشد. واتا دوغ هم تولید کرده، و یادآور شده که این دوغ با آب معدنی طبیعی واتا تهیه می‌شود، یکی از بازدیدکنندگان از غرفه می‌گفت: واتا با این ابتکارش مرا یاد دوغ آبعلی انداخت که حدود 60 سال پیش یکی از موفق‌ترین فروشندگان آب معدنی بود، دوغ آبعلی گرچه بیشتر از آب معدنی آبعلی بازار مصرف داشت و تقریبا در شهر بزرگی مثل تهران اکثرا خریدار و مصرف‌کننده آن بودند. شاید، در آن روزها برخلاف این روزها نوشیدن آب سالم چندان اهمیتی نداشت، چون جمعیت کم و چشمه‌ها فراوان و کسی به آب‌های زیرزمینی فکر نمی‌کرد.
 
یک ارکستر از ترشی‌های سحر
من نمی‌دانم محصولات «سحر همدان» به برزیل هم می‌رود یا نه، یا این ایرانی‌های مقیم آن کشور هستند که به طور شخصی وارد می‌کنند، اما«سحر» یک جدول توپی درست کرده بود برای دوستداران جام جهانی 2014 که در نمایشگاه به بازدیدکنندگان غرفه هدیه می‌داد و هرکس از دریافت آن خوشحال می‌شد، واقعا ابتکار جالبی بود، بعضی‌ها از همان داخل سالن به آن مشغول شده بودند که حدس بزنند کدام تیم بالا می‌آید. در غرفه سحر یک ارکستر از ترشی‌ها جور شده بود و به چشم می‌آمد. آقایی نه چندان مسن گفت می‌‌خواهم ببینم این امپراطور ترشی‌ها امسال برای ما چی درست کرده، هر دویمان لبخندی به لب آوردیم اما توجه من به گوجه فرنگی شور جلب شد که قبلا به صورت خانگی درست می‌کردیم و حالا می‌دیدم شیشه‌های 600 گرمی‌اش چشمک می‌زند، وسوسه شدم یک عدد از آن را بخرم یا هدیه بگیرم اما غرفه چنان شلوغ بود که به خودم گفتم «بگذار تا وقت دگر» ساعتی که به سحر رسیدم غرفه بیش از حد شلوغ بود هم میز مذاکره و هم بازدیدکنندگان عمومی که تماشا می‌کردند و بعضی‌ها پرسش‌هایی داشتند و جالب اینکه مسوولین غرفه با حوصله به همه جواب می‌دادند. چهره آشنایی دیدم که بسیار پرتحرک و پرجنب و جوش بود. به نظرم آمد سال‌ها پیش در دفتر اقتصاد و زندگی با او نهار خورده‌ام و درباره ترشی‌ها چند سوال از او کرده‌ بودم که با خنده گفت آقا ما مربا هم درست می‌کنیم. آن روز به نظرم آمد این آقای توتونچیان وقت را وزن‌کشی می‌کند یک دقیقه هم یک دقیقه است. در نمایشگاه هم چنین به نظرم آمد.
 
شاهزاده نوشابه‌ها
حجم نوشته‌های این گزارش از حد معمول بیشتر شده ولی چند یادداشت دارم که روی آنها ضربدر زده‌ام و باید اشاره‌ای داشته باشم، یکی از آنها نوشیدنی گازدار «اورنجینا» است که دربرگیرنده انواع کنسانتره پرتقال، لیمو، نارنگی و گریپ‌فروت است و به آن نام مستعار داده‌اند «شاهزاده نوشابه‌ها»، دومی گروه صنایع غذایی «چینود» اصفهان است که به راستی با انتخاب کنسروهای آن می‌توان یک میهمانی بزرگ راه انداخت بدون اینکه عرق کسی در آشپزخانه  دربیاید، مدیر غرفه وقتی کنجکاوی و علاقه مرا نسبت به کنسروها دید گفت شما نام خود را به 30008280 پیامک بزنید تا عضو باشگاه مشتریان چینود بشوید. وقت نشد بپرسم این عضویت چه فایده‌ای برای من دارد! 
در غرفه «داریوش مراغه» دیدم همه میوه‌های مراغه را شیشه کردند تا هر وقت از سال اراده کنیم از آن بخوریم. بسته‌بندی شفاف آلوچه گلابی و ترشک قیسی و زردآلوی فرآوری شده واقعا اشتها برانگیز بود، به راهنمای غرفه به شوخی گفتم برای خرید به مراغه بیاییم؟ خندید و گفت اگر نخواهید بیایید مراغه، ما مراغه را به تهران آورده‌ایم.
غرفه سبزدشت (مجتمع کشت و صنعت سبز دشت طارم) زنجان هم که حلب 20 کیلویی اسلایس زیتون و حلب 20 کیلویی مارمالاد زیتون عرضه کرده بود توجهم را جلب کرد، پرسیدم اگر مصرف یک حلب 20 کیلویی نداشته باشیم چه باید بکنیم؟ یک شیشه کوچک را روی پیشخوان غرفه گذاشت و گفت فکرش را کرده‌ایم، ما تمام زنجیره تولید را در اختیار داریم، اعم از تولید نهال، باغداری، روغنکشی، فرآوری و بسته‌بندی ... خیالتان راحت باشد!
 
بوروشور تشریفات
«دنیش گوپتا» مدیرعامل و «م.پ.جنیدال» رییس هیات‌مدیره را از نزدیک ندیدم ولی عکس‌هایشان را در یک بروشور فاخر دیدم، بوروشوری که اول فکر می‌کردم مربوط به تشریفات دربار پادشاه انگلیس و یا در یک کنسرت بزرگ برنامه یک ارکسترال جهانی را به دست من داده‌اند، قطع بزرگ و چاپ دورنگ اما با طراحی ویژه و پخش نور روی زمین، کمی دقت کردم دیدم شالیزار است و این بروشور مربوط به یک شرکت هندی است که برنج باسماتی را با برند (Best) به نمایشگاه ما آورده‌اند. کارخانه هند (کارتال) اندیری و دهلی نو منطقه تیتاجی سوباشی و ...
 
سرانجام وزیر هم آمد
روز آخر به سالن ماشین‌سازان هم رفتم، دیدنی‌های تازه بسیار بود، در جستجوی آقای طریقت او را نیافتم، سال‌های گذشته او از یکی دو ماه قبل از برپایی نمایشگاه فعال بود و در تلاش برای حضور فراگیر ماشین‌سازان صنایع غذایی، از یکی دو نفر سراغ او را گرفتم جواب درستی نگرفتم ولی گزارش ماشین‌سازان را که حیف است به اشاره‌ای از آن بگذریم گذاشتم برای یکی دو شماره آینده، ماشین‌سازان ایران نقش مهمی در پرش و جهش صنایع غذایی کشورمان داشته‌اند و بازوی توانای امکانات تولید انبوه بوده‌اند. وقتی می‌خواستم سالن ماشین‌سازان را ترک کنم خبر ورود وزیر جهاد کشاورزی ولوله‌ای در نمایشگاه ایجاد کرد، خیلی‌ها باورشان نمی‌شد، دست‌اندرکاران صنایع غذایی در چند سال اخیر، گله داشتند که چرا اگروفود با توجه به اهمیتی که دارد مورد توجه مقامات بلندپایه کشور نیست.
 تا آنجا که در خاطرم مانده فعالان این حوزه در مراسم افتتاحیه چشم به در داشتند تا وزیر صنایع و مخصوصا وزیر جهاد کشاورزی را در جمع خود ببینند و همواره ناکام مانده بودند، اما آقای حجتی قبل از ظهر روز سه‌شنبه به نمایشگاه آمده بود و بعضی از مقامات بلندپایه وزارتخانه هم او را همراهی می‌کردند. چهره‌های غرفه‌داران شاد و بشاش شده بود، آقای حجتی گرچه نتوانست به تمام غرفه‌ها سری بزند ولی در همان چند ساعتی که در نمایشگاه بود کوشید حداکثر بازدیدها را انجام دهد. لحظه‌ای همکارمان علیرضا صفاخو سردبیر خبرگزاری «ایانا» را با او در حال مصاحبه دیدم و از حرف‌های او این جمله کلیدی را یادداشت کردم و به خاطر سپردم:
«توسعه صنایع غذایی به کشاورزان ایمنی خاطر می‌دهد...» 

بستن

به ما بپیوندید

عضویت در خبرنامه