هدر

در میزگرد تخصصی هیات‌مدیره انجمن صنفی صنایع بیسکویت، شیرینی و شکلات مطرح شد؛

روغن پالم در هیچ نقطه دنیا ممنوع نیست

صنعت شیرینی و شکلات سال‌های سال است چون نگین انگشتری در پیشانی صادرات صنایع غذایی کشور می‌درخشد. جدای از یکی دو سال اخیر که صنعت لبنیات گوی سبقت را به لحاظ گستردگی صادرات به کشورهای منطقه ربوده است.
صنعت شیرینی و شکلات سال‌های سال است چون نگین انگشتری در پیشانی صادرات صنایع غذایی کشور می‌درخشد. جدای از یکی دو سال اخیر که صنعت لبنیات گوی سبقت را به لحاظ گستردگی صادرات به کشورهای منطقه ربوده است.
 بی‌تردید این صنعت کشور تنها بخشی است که محصولاتش را به راحتی به قلب اروپا و امریکا هم ارسال می‌کند. البته به دلیل وابستگی بیش از حد صادرکنندگان صنایع غذایی کشور به بازارهای منطقه به‌خصوص عراق و افغانستان که هردو در ماه‌های اخیر از آرامش به دور بوده‌اند، پیش‌بینی می‌شود امسال صادرات با اندکی افت مواجه شود. جهت اطلاع از آخرین وضعیت تولید و صادرات صنعت شیرینی و شکلات میزگردی را با حضور جمشید مغازه‌ای دبیر انجمن صنفی صنایع بیسکویت، شیرینی و شکلات، علی نجاتی مدیرعامل «آناتا»، پرویز بیوک مدیرعامل «شونیز»، فریدون دررودی مدیرعامل «شکلات ما»، رحیم بنامولایی مدیرعامل گروه «آی‌سودا»، طاهره سخت‌باز مدیرعامل گروه صنعتی «پارس مینو» و حسین مخبری مدیرعامل شرکت «شکوفه زر تبریز» که جملگی از اعضای هیات‌مدیره انجمن به شمار می‌روند برگزار کردیم. آنچه در پی می‌آید مشروح این میزگرد است که با هم می‌خوانیم:
بدون تردید در دو دهه گذشته یکی از چالش‌های اساسی تولیدکنندگان شیرینی و شکلات تامین مواد اولیه بوده است، لطفا آخرین وضعیت تامین مواد اولیه در این صنعت را تشریح کنید. 
 مغازه‌ای: در یکساله دولت یازدهم اندکی امور تسریع شده و احساس می‌کنیم کمبودها مرتفع شده است. این درحالیست که تا پیش از دولت یازدهم هم با گرانی و هم با کمیابی مواد اولیه مواجه بودیم. در برخی مواقع شکر نایاب می‌شد و یا قیمتش بسیار گران بود. در زمینه آرد، روغن و ... هم دچار چالش بودیم. در این یکسال اخیر نه‌تنها کمبودی نداشتیم، بلکه قیمت‌ها تا حدودی ثبات هم داشته است. قیمت شکر در ابتدای شروع به کار دولت یازدهم به کیلویی یکهزار و 800 تومان رسیده بود، پس از یک سال در روزهای اخیر به دلیل قیمت خرید تضمینی چغندرقند پیش‌بینی می‌شود اندکی قیمت شکر افزایش یابد. نکته قابل توجه این است که در دولت یازدهم اگر قیمت مواد اولیه درصد ناچیزی افزایش یافته به همان اندازه دولت به ما اجازه افزایش قیمت داده است و مشکلی هم در تامین مواد اولیه اصلی نداشته‌ایم. در زمینه مواد اولیه فرعی که از طریق واردات تامین می‌شود، تحریم‌ها و مسایل بین‌المللی و موانع گشایش LC معضلاتی وجود دارد. البته حوالجات و برخی گشایش‌های LC نسبت به گذشته روان‌تر شده است. 
تولید سال گذشته انواع شیرینی و شکلات چه میزان بوده است؟
 مغازه‌ای: سال گذشته یک میلیون و 480 هزار تن تولید داشتیم که البته هنوز هم حدود 25درصد ظرفیت خالی وجود دارد. 
وضعیت تولید در 5 ماهه امسال چگونه بوده است؟
 مغازه‌ای: بر پایه برآوردی که انجام داده‌ایم در 4 ماهه امسال تولید تقریبا مشابه سال گذشته بوده است، اما در صادرات افت داشته‌ایم که بیشتر به دلایل سیاسی بوده است. در 5 ماهه ابتدای سال گذشته 171 میلیون دلار صادرات داشته‌ایم، امسال در مجموع حدود 8 درصد افت صادرات داشتیم که بیشتر به مسایل داخلی عراق برمی‌گردد. 
مجموع صادرات شیرینی و شکلات در سال 92 چه میزان بوده است؟
 مغازه‌ای: حدود 431 میلیون دلار مجموع صادرات ما بود که نسبت به 600 میلیون دلار صادرات سال 90 با افت مواجه بود. 
به تازگی بحث روغن پالم در سطح جامعه بسیار گسترش یافته، آیا صنعت شیرینی و شکلات از ترکش‌هایش بی‌نصیب مانده است؟
 مغازه‌ای: مقوله روغن پالم زاییده تحریم‌هایی است که منجر شده تولیدکنندگان به جای روغن‌های سویا  و آفتابگردان به سوی روغن پالم گرایش پیدا کنند. 
در ماه‌‌های اخیر هجمه‌های بسیاری به کلیت صنعت غذا وارد شده، دلیل این رویکرد را ناشی از چه عواملی می‌دانید؟
 مغازه‌ای: اعتقاد دارم به نوعی جامعه در حق صنایع غذایی بی‌انصافی می‌کند. البته روی صحبت من بیشتر پیرامون صنعت شیرینی و شکلات است که بر روی آن اشراف کامل دارم. سال‌ها پیش هم پیرامون استفاده از «لسیتین» هم مسایل مختلفی داشتیم که رسانه‌ها مدعی شده بودند که از «لسیتین صنعتی» استفاده می‌کنیم که اینگونه نبود. البته اعتقاد دارم حساسیت بیش از حد روغن پالم بیشتر به خاطر آن باشد که یک مقام مسوول آن را اعلام کرده است. در این رابطه احتمالا ارایه اطلاعات نادرست باعث چنین اظهار نظری از سوی وزیر بهداشت شده است. 
در تولید انواع شکلات از چه نوع روغن‌هایی استفاده می‌کنید؟
 مغازه‌ای: از روغن‌های ترکیبی استفاده می‌کنیم و اصلا اگر شکلات کره کاکائو نداشته باشد شکلات تلقی نمی‌شود. در مورد کیک و بیسکویت و سایر محصولات نیز از روغن‌های ترکیبی و تخصصی استفاده می‌کنیم. امروز 39 درصد روغن‌های مصرفی دنیا «پالم» است، بعد روغن سویا 27 درصد، روغن کلزا 15 درصد، روغن آفتابگردان 10 درصد و ... است. وقتی محصولات تولیدی ما به اروپا و امریکا هم صادر می‌شود، به خوبی نشان می‌دهد که کیفیت لازم را دارد. 
 بیوک: وقتی صنعت شیرینی و شکلات مجوزهای لازم را از وزارت بهداشت اخذ کرده نشان می‌دهد که محصولات تولیدی کاملا تحت نظارت تولید می‌شود و هیچگونه جای نگرانی وجود ندارد. 
با توجه به عملکرد یکساله دولت تولیدکنندگان شیرینی و شکلات در مراجعه به مراکز دولتی با چه تغییراتی روبه‌رو بوده‌اند؟
 بیوک:‌ من به شخصه تغییرات قابل لمسی را مشاهده نکرده‌ام. کماکان تولیدکنندگان با تمام توان به دنبال انجام امور خود هستند و اغلب صنعتگران موانع را با تلاش بسیار از پیش پای خود برمی‌دارند. 
در زمینه صادرات وضعیت امسال چگونه بوده است؟
 بیوک: به اعتقاد من انتخابات افغانستان و ظهور داعش در عراق در عمل بازار تضمین شده شیرینی و شکلات را دچار بحران کرده است. البته با وجود همه این بحران‌ها تمام تلاشمان را می‌کنیم تا در پایان سال به اهداف صادراتی خود دست یابیم. 
روغن «پالم» و هجمه‌های پیرامونی به صنعت غذا را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
 سخت‌باز: واقعیت این است که روغن پالم نظیر سایر موادی که در صنعت مورد استفاده قرار می‌گیرد، از نظر میزان و نوع مصرف و تعدد مصرف بسیار تعیین‌کننده است. اینکه در غذای اصلی مردم ماده‌ای قرار داشته باشد نقش متفاوتی خواهد داشت تا اینکه در تنقلات وجود داشته باشد که هرازگاهی مصرف می‌شود. مصرف «پالم» در هیچ نقطه دنیا ممنوع نیست و به عنوان ماده مضر و سمی شناخته نمی‌شود، منتها روغن‌های خوراکی دیگری وجود دارد که از نظر سلامت ارجحیت دارد. وقتی ما در کشوری زندگی می‌کنیم که نوسانات دمایی زیاد است و می‌خواهیم شکلاتی تولید کنیم که با میانگین دمای بالاتر کشور ما نسبت به اروپا سازگار باشد، مطابق استاندار می‌توان از روغن‌های مجاز استفاده کرد. مصرف روغن‌های جانشین کره کاکائو به‌خصوص در کشورهایی که از دمای بالاتری برخوردارند و شکلات باید شکل ظاهری‌اش را حفظ کند، مورد استفاده قرار می‌گیرد، البته با میزان مصرف استاندارد باید صورت پذیرد. 
 بنامولایی: از دولت تقاضا داریم قبل از هر چیز استانداردها را در کشور بومی‌سازی کند. متاسفانه ما به علت ضعیف بودن بدنه کارشناسی دولت بحث‌هایی را مطرح می‌کنیم که جوابگوی کارهایمان نیست. FDA امریکا وقتی حرکتی انجام می‌دهد ما هم بر آن اساس ابلاغیه صادر می‌کنیم، درحالیکه درست نیست. کشور باید برای استقلال یا علم‌اش بومی‌سازی شود و براساس داشته‌هایش تصمیم بگیرد و دستورالعمل صادر کند. تقاضا داریم با توجه به این همه نهادهای نظارتی از تبعات چنین مصاحبه‌هایی جلوگیری کنیم. اعتقاد دارم مصاحبه‌های احساسی به صنعت لطمه می‌زند. در واقع عوامل بیرونی به عوامل درونی مدیریتی شرکت‌های ما می‌چربد، درحالیکه در هیچ نقطه دنیا اینگونه نیست. امروز نقش عوامل دولتی به‌گونه‌ای است که بخش خصوصی بیش از 10درصد نمی‌تواند عرض اندام کند و از این حیث آسیب فراوانی وارد شده است. 
در رابطه با صادرات چه نظری دارید؟
 بنامولایی:  با توجه به اینکه محور صادرات ما به کشورهای اطرافمان است، وضعیت منطقه‌ای لطمه‌های بسیاری زده است. امروز بانک‌ها یکی از معضلات اصلی صادرات هستند، چراکه هیچگونه LC را نمی‌توانیم از بیرون برای شرکت‌ها باز کنیم و همه حرکت‌های ما به صورت تهاتری یا دیداری است که بدترین روش ممکن است و صادرات را با مشکل مواجه کرده است. 
 نجاتی: ظهور پدیده «داعش» در عراق نقش به‌سزایی در افت صادرات شیرینی و شکلات به عراق داشته است. از سوی دیگر گشایش نیافتن LC و مسایل بانکی بین‌المللی در کنار معضلات بازگشت پول، محصولات صادراتی در عمل معضلات بسیاری را برای تولیدکنندگان و صادرکنندگان ایجاد کرده است. 
 مخبری: سیاست‌های گذشته تبعاتی داشته که امروز خود را نشان می‌دهد. مسایلی نظیر اعطای تسهیلات و مطالبات معوق، گوشه‌ای از این مسایل است. در زمینه صادرات هم وضعیت عراق تنها به این کشور ختم نمی‌شود، چراکه کالاهای صادراتی از عراق به سوریه، اردن، لبنان و .. ارسال می‌شد و همه این کانال‌های ارتباطی به یکباره قطع و به صادرات ضربه بزرگی وارد کرده است. در رابطه با بدهی‌های معوق بانکی نیز بانک‌ها باید بررسی کنند، چرا واحدهایی از بازپرداخت تسهیلات خود معذورند؟ آیا نیت سودجویی دارند یا به دلیل شرایط خاص کشور دچار بحران شده‌اند؟ انصاف نیست که با هر 2 گروه به یک شکل برخورد شود. 
 دررودی: متاسفانه تاکنون وعده‌های دولت در حرف باقی مانده است، البته امیدواریم در آینده نزدیک تغییراتی را مشاهده کنیم. آن 30درصدی که قرار بود از محل هدفمندی یارانه حامل‌های انرژی پرداخت شود، به دست صنعت نرسیده، دولت فعلی هم اعلام کرد که جزو برنامه‌هایش است که این مطالبه را پیگیری کند، اما متاسفانه در بیش از یکسالی که از عمر دولت می‌گذرد هیچ آیین‌نامه‌ای در این خصوص که باید به چه نحو باشد و چه صنایعی با چه درصدی مشمول هستند صادر نشده است.  اعتقاد دارم تنها تحولی که در این مدت مشاهده کردیم این بود که شرکت نمایشگاه‌ها به عنوان نخستین انجمن و مجری نمایشگاه مجوز 5 ساله برگزاری نمایشگاه به انجمن را صادر کرد. در سایر موارد هنوز بانک‌ها قفل هستند و بانک مرکزی هم کماکان دستورالعمل‌هایی صادر می‌کند که هیچ کدام اجرا نمی‌شود. در زمینه صادرات هم علاوه بر هجمه‌های خارجی، مباحث داخلی و هیاهویی که پیرامون صنعت غذا است، مشکل آفرین است. در زمینه روغن پالم هم در شرایطی که وزارت بهداشت برای شرکت‌های تولیدی پروانه برای استفاده از روغن ترکیبی و پالم صادر کرده اما نحوه ورود به این قضیه به شکل فعلی برای مردم حالتی را ایجاد کرده که گویی روغن «پالم» سم است. باید در نظر داشته باشیم که پاک کردن اثرات اینگونه اظهار نظرها در بازار داخلی و صادراتی زمان‌بر خواهد بود. ما صنعتی 100درصد خصوصی هستیم و جدیدترین تکنولوژی روز را به کشور آورده‌ایم. 
 بنامولایی: اعتقاد دارم دولت اگر به جای «دخالت» تنها «نظارت»‌ خود را انجام دهد بسیاری از مشکلات از بین می‌رود. اگر دولت کارها را به تشکل‌ها واگذار کند، بسیاری از مشکلات فعلی مرتفع خواهد شد. 
 مغازه‌ای: فضای نمایشگاهی امسال ما نسبت به سال گذشته حدود 35درصد افزایش یافته است. فضای نمایشگاهی ما از 18 هزار متر مربع سال گذشته به حدود 27 هزار متر مربع افزایش یافته است. امسال از چند هیات خارجی از کشورهای رومانی، عراق و لبنان به عنوان گلوگاه ورود به افریقا دعوت به عمل آورده‌ایم.  

بستن

به ما بپیوندید

عضویت در خبرنامه