هدر

۴۱ کشور در کره زمین خریداران طلای سرخ ایران هستند

اهمیت زعفران در اقتصاد کشـاورزی ایران

شهرام شیرمحمد ی راجعونی*: جهان امروز، جهان تولید، صادرات، ارزش افزوده و جهان برترین‌های اقتصادی است. حتی سیاست را توانمندان اقتصادی رقم می‌زنند.
شهرام شیرمحمد ی راجعونی*: جهان امروز، جهان تولید، صادرات، ارزش افزوده و جهان برترین‌های اقتصادی است. حتی سیاست را توانمندان اقتصادی رقم می‌زنند.
 متکی بودن اقتصاد ایران به درآمد‌های نفتی و تاثیرپذیری درآمدها از مسایل سیاسی و اقتصادی سبب آسیب‌پذیری اقتصاد کشور شده است. یکی از راه‌های مقابله با این چالش توسعه تولیداتی است که ضمن بهبود وضع اقتصاد داخلی، سبب افزایش صادرات غیر نفتی می‌شود. در کنار سایر تولیداتی که این چنین رویکرد اقتصادی دارند، تولید گیاهان دارویی می‌تواند علاوه بر تحقق این مهم، تاثیر به‌سزایی در ارتقای سطح بهداشت، سلامت و رفاه کشور داشته باشد. با روی آوردن دنیا به استفاده از فرآورده‌های گیاهی چه در صنعت داروسازی و چه در صنایع غذایی و آرایشی- بهداشتی و با توجه به تنوع آب و هوایی کشور که سبب تنوع و غنای گیاهان دارویی در سراسر ایران شده است، لزوم تحقیقات همه جانبه و بهره برداری صحیح از این گیاهان برای ما که با داشتن شخصیت‌هایی چون ابو علی سینا، از پیشگامان این علم بوده ایم بسیار ضروری است.
ایران؛ بزرگترین تولیدکننده زعفران دنیا با ۹۵ درصد کل تولید این محصول ارزشمند است. ۴۱ کشور در کره زمین خریداران طلای سرخ ایران هستند و عمده ترین این کشورها اسپانیا-امارات متحده عربی - آلمان – ایتالیا - فرانسه و سوئیس هستند. عمده ترین نواحی تولید زعفران در کشور استان خراسان رضوی و جنوبی است. ارزش صادراتی آن ۹۵ میلیون دلار در سال است و به دلیل نیاز کم‌آبی از زراعت‌های مهم در مناطق خشک کشورمان بوده و اقتصاد عمده خانوارهای واقع دراین مناطق را بخود وابسته کرده است واز نظر اشتغال نیز به طور مستقیم و غیر مستقیم نقش به‌سزایی دارد.
خام فروشی زعفران در حال حاضر یکی از مهم ترین مشکلات موجود درصنعت تولید و صادرات زعفران كشور است، كه به دليل نبود صنايع تبديلي و بسته بندي كافي در مناطق زعفران خيز پديد آمده و هر ساله زيان‌هايي را به كشاورزان و بازار صادراتي اين محصول وارد مي‌كند. اين در حالي است كه صنايع تبديلي و بسته بندي زعفران علاوه براشتغال زایی در مناطق دوردست می‌تواند موجب افزایش ارزش افزوده این محصول صادراتي شود. کشورمان ایران به ‌دلیل موقیعت جغرافیایی و آب و هوای مناسب رتبه نخست توليد زعفران در جهان را به خود اختصاص داده و زعفران ایران مرغوب‌ترین،‌ باکیفیت‌ترین و معطرترین زعفران دنیا ست كه به لحاظ رنگ، بو و طعم دارای شهرت جهانی در بازارهای بین المللی است. حفظ اعتبار نام محصول زعفران ایران در جهان و استفاده از مزيت اقتصادي اين محصول در رشد و توسعه منطقه، سرمايه‌گذاري در زمينه احداث كارخانجات تبديلي و بسته‌بندي را در طلب مي كند. هم‌اكنون فقط حدود 20 درصد محصول زعفران تولیدی کشور پس از خريداري، بسته بندي مي‌شود و مابقي محصول بالاجبار به صورت فله‌اي در اختيار واسطه‌ها و دلالان قرار مي‌گيرد. وجود واسطه‌ها در بازار از تثبيت قيمت زعفران جلوگيري كرده و روند افزايش قيمت آن را موجب مي‌شود. احداث كارخانه (صنایع تبدیلی) ضمن آنكه حضور واسطه‌ها را در بازار محصول زعفران كمرنگ‌تر مي‌سازد به آباداني و توسعه کشور هم كمك خواهد كرد. کشورمان با وجود آن كه سرزمين طلاي سرخ (زعفران) نام گرفته و بیشترین سطح زیر کشت زعفران را دارد، ليكن تاكنون نتوانسته این محصول ارزشمند را به نام خود به ثبت جهانی برساند که دلیل اصلی آن بی توجهی به صنایع تبدیلی جهت افزایش ارزش افزوده و بسته‌بندی با ویژگی خاص همین محصول است. امروزه همین بی توجهی سبب شده تا درآمد واقعی محصول که بایستی در اقتصاد کشور جای بگیرد، نصیب دلالان و واسطه‌ها می‌شود.
اشکال کار کجاست؟ صنایع تبدیلی.
بسته بندی در ایران هنوز در حد یک موج است و با آن که ضرورت آن کم و بیش در میان مدیران و عامه مردم جا افتاده، اما استراتژی مشخص و هدفمند برای آن تعیین نشده است که بخشی از آن را می‌توان ناشی از بالا بودن هزینه‌های بسته‌بندی دانست.
 بخش بسته بندی نیازمند توسعه‌ای است که به کاهش هزینه‌های بسته‌بندی منجر شود. چه باید کرد؟
1- آموزش به تولید کنندگان در زمینه تولید مرغوب وامتیازات با کیفیت بودن محصول 
2- واردات تجهیزات بسته بندی وفرآوری کننده محصول
3- سرمایه گذاری در زمینه ساخت تجهیزات صنایع تبدیلی
4- پرداخت وام کم بهره به سازندگان ویا واردکنندگان تجهیزات محصول زعفران
 
5- صادرات محصول مشروط به دارا بودن کیفیت برتر، بسته‌بندی برتر و رعایت استانداردهای لازم
6- مشوقه‌های صادراتی برای صادرکنندگان محصول با بسته‌بندی کوچک
7- آموزش راه‌کارهای صادراتی به صادرکنندگان
8- ایجاد طراحی مناسب روی بسته‌بندی مطابق سلیقه مشتریان کشور مقصد
9- نظارت روی محصول قابل بسته بندی
10- تشویق بخش خصوصی به سرمایه‌گذاری در بخش بسته‌بندی برای افزایش توان رقابتی کشورجهت صادرات به بازارهای جهانی
11- تدوین قوانین لازم جهت الزام بازرگانان در اهتمام به بسته بندی مناسب محصولات خود با بکارگیری متخصصان امر بسته بندی
12- وارد کردن دانش بسته بندی روز دنیا از کشورهای موفق 
13- توسعه سیستم‌های بازرگانی متناسب با تجارت سود آور
14- تهیه شناسنامه‌های علمی برای زعفران (ایجاد برند)
به دلیل نبود بسته‌بندی مناسب زعفران که در روند تولید و کشت و تجارت آن تاثیر به‌سزایی دارد، سهم ایران از تجارت آن در جهان بسیار اندک است. از این رو نباید به زعفران تنها به لحاظ نوعی محصول اشتغالزا نگریست بلکه این بخش از لحاظ اقتصادی نیز از جایگاه ویژه ای برخوردار است. به طور کلی آنچه که مشخص است با بر طرف کردن مشکلات بسته بندی این محصول و ارایه راه کارهای مناسب جهت بسته‌بندی و رعایت استانداردهای جهانی می‌توان به عرصه رقابت در بازارهای جهانی وارد شد و بسیاری از چالش‌های تجارت و حتی تبلیغات در عرضه آن را با ارایه این محصولات به صورت بسته‌بندی شده قابل حل کرد. تجارت موفق این محصول چه در داخل کشور و چه در مرزهای خارجی، مستلزم داشتن بسته‌بندی متناسب با نوع آن است. در واقع اگر قرار است زعفران به شکل امروزی صادر شود شایسته ایران نیست.
*کارشناس بازرگانی
 

بستن

به ما بپیوندید

عضویت در خبرنامه