هدر

«اقتصاد سبز» معرفی می کند:

روغن های بی كلسترول و ضد سرطان

ترانه حاجیان*: این روزها اکثر افراد به‌خصوص خانم‌ها درگیر رژیم‌های کاهش وزن هستند و اگر از رژیم‌های غیر اصولی  استفاده کنند روغن‌ها را نیز از برنامه غذایی خود حذف می‌کنند‌. 
ترانه حاجیان*: این روزها اکثر افراد به‌خصوص خانم‌ها درگیر رژیم‌های کاهش وزن هستند و اگر از رژیم‌های غیر اصولی  استفاده کنند روغن‌ها را نیز از برنامه غذایی خود حذف می‌کنند‌. 
حذف روغن از برنامه غذایی نه ممکن است و نه منطقی. پس اگر کمی بیشتر از خواص روغن‌ها بدانیم دستمان برای انتخاب بازتر می‌باشد. تمام روغن‌ها باعث ایجاد چاقی در بدن نمی‌شوند. روغن‌هایی نیز وجود دارند که نه تنها مضر نیستند بلکه مصرف آنها به حفظ سلامت بدن هم کمک می‌کند تا جایی‌که حتی استفاده از روغن‌های مفید در پخت غذاها به‌خصوص روغن‌هایی که میزان چربی اشباع کمتری دارند باعث کاهش کلسترول و حتی در برخی موارد باعث جلوگیری از سرطان می‌شوند. ضمن این‌که به جذب بهتر ویتامین‌های محلول در چربی مثل ویتامین آ-دی_ای_کا  کمک شایانی می‌کنند. بنابراین بهتر است با انواع و خواص مفیدشان آشنا شده و بجا آنها را مصرف کنیم.
 
روغن زيتون، محافظ زخم معده
روغن زيتون يكي از روغن‌هاي خوراكي طعم‌دار بوده و معمولا با بو همراه است، البته برخي از روغن‌هاي زيتون به‌صورت كاملا تصفيه شده و بدون بو به بازار عرضه مي‌شود. فرقي نمي‌كند كه طرفدار روغن زيتون طعم‌دار يا تصفيه شده باشيد، مهم جا دادن اين روغن پرخاصيت در سبد غذايي روزانه شماست. نقش روغن زيتون در پيشگيري از ابتلا به بيماري‌هاي قلبي از مدت‌ها پيش اثبات شده است. روغن زيتون منبع غني چربي‌هاي اشباع نشده است كه براي حفظ سلامت قلب و عروق كار سازند. بيماري‌هاي قلبي به‌طور عمده در اثر واكنش اكسيژن در بدن و راديكال‌هاي آزاد و وجود كلسترول بد به‌وجود مي‌آيند. از قرار معلوم در روغن زيتون نوعي آنتي‌اكسيدان وجود دارد كه سلول‌هاي قرمز خون را از صدمه ديدن محافظت مي‌كند. روغن زيتون داراي نوعي ماده است كه نقش مهمي در محافظت از سلول‌هاي خوني كه مستعد آسيب‌هاي اكسيداتيو هستند، دارد. به اين ترتيب كه مصرف 25 سيسي يعني 2 قاشق غذاخوري روزانه به‌مدت يك هفته سبب كاهش چشمگير كلسترول و افزايش آنتي‌اكسيدان‌هاي خون مي‌شود. ‌روغن زيتون، نه تنها روغني است كه توسط معده بسيار خوب جذب مي‌شود بلكه عملكرد محافظتي براي معده هم دارد و اين ارگان را از زخم و التهاب محافظت مي‌كند. اين روغن ترشح صفرا و هورمون‌هاي لوزالمعده را افزايش مي‌دهد و بهتر از هر دارويي از اين 2 عضو محافظت مي‌كند. روغن زيتون به‌خاطر همين خاصيت مي‌تواند از تشكيل سنگ‌هاي كيسه صفرا هم جلوگيري كند.
 
روغن سويا، بدون كلسترول
روغن سويا همانطور كه از نامش پيداست، يك روغن گياهي است كه از سويا به‌دست مي‌آيد. روغن سويا به‌خاطر فوايد زيادي كه براي سلامت دارد مدتي است در شمار روغن‌هاي محبوب و پرطرفدار قرار گرفته است. معمولا از اين روغن در تهيه سالاد و سس مايونز استفاده می‌شود. اين روغن گياهى مقدار كمى اسيدهاى چرب اشباع شده دارد و عارى از كلسترول است، با وجود اين تمام چربی‌‌های ضرورى را دارد بنابراين احتمال خطرات قلبى را كاهش می‌دهد و انعطاف رگ‌هاى خونى را زياد می‌کند. روغن سويا به‌دليل نداشتن كلسترول براى همه افراد به‌خصوص افراد چاق، سالخورده و با فشارخون بالا مؤثر است. اين روغن ميزان زيادي اسيد چرب امگا3 دارد  و منبع خوبي براي ويتامين E به‌شمار مي‌رود و ميزان زيادي اسيد چرب غيراشباع دارد. مصرف روغن سويا  براي سرخ كردن اصلا مناسب نيست.
 
روغن كانولا، سوگولی سرآشپزهای دنیا
اين روغن، يك روغن چند كاره است و البته سوگولي سرآشپزهاي معروف دنيا. طعم خاص اين روغن عطر و بوي ويژهاي به غذا مي‌دهد اما مهمتر از همه اينها روغن كانولا در كنار طعم خوشمزه و بافت نرم و سبكي كه دارد، محافظ عملكرد قلب است. از اين روغن براي پختن، سرخ‌كردن و تهيه انواع سس، دسر و سالاد مي‌توانيد استفاده كنيد. نقطه دود آن 220 درجه سانتي‌گراد است. در اثر حرارت، خاصيت آن ديرتر تغيير مي‌كند و هيچگونه پراكسيد مواد مضري توليد نمي‌كند و نمي‌سوزد. بنابراين در مصرف آن هيچگونه محدوديتي نداريد چون روغن كانولا ميزان زيادي چربي اشباع نشده دارد و مصرف آن در كاهش بيماري‌هاي قلب و عروق معجزه مي‌كند. در مقايسه با روغن معمولي، مصرف روغن كانولا به صرفه‌تر هم هست چون مي‌توانيد چند بار از آن استفاده كنيد آن هم بدون اين‌كه تغيير رنگ و بويي داشته باشد. اين روغن در برابر نور مقاوم است و تغييرات پراكسيدي آن در مقايسه با روغن‌هاي ديگر تقريبا صفر است. روغن كانولا ميزان زيادي چربي اشباع نشده دارد و مصرف آن در كاهش بيماري‌‌هاي قلب و عروق معجزه مي‌كند.
 
روغن ذرت، موثر براي درمان آكنه
روغن ذرت بوي ملايمي دارد بنابراين براي افرادي كه نسبت به بوي روغن‌ها حساسند انتخاب بسيار مناسبي است. اين روغن از نظر تغذيه، ارزش غذايي بالايي دارد. جوانه روغن ذرت غني از امگا3 كه يك اسيد چرب ضروري است و اسيد لينولئيك است. علاوه بر همه اين موارد خوردن روغن ذرت ميزان جذب كلسترول را بيش از 25درصد كاهش مي‌دهد. به‌همين دليل است كه بيماران قلبي كه مشكل كلسترول خون هم دارند قلبياي كه تا حد زيادي تابع كلسترول خون هستند با خوردن روغن ذرت به ميزان قابل توجهي به سمت بهبود پيش مي‌روند. روغن ذرت جدا از نقشي كه در سلامت قلب دارد در رفع مشكلات پوستي هم بسيار مؤثر است. اسيدهاي لينولئيك و آراشيدونيك در اين روغن ضمن نقل و انتقال چربي‌ها در بدن، در كاهش احتمال ابتلا به بيماري‌هاي پوستي مثل آكنه و اگزما هم بسيار مؤثر هستند. روغن ذرت در برابر اكسيداسيون پايداري زيادي دارد، بنابراين به سادگي مي‌توانيد از آن براي پختن، سرخ‌كردن و حتي همراه با سالاد استفاده كنيد. يادتان باشد، روغن ذرت ويتامين E فراواني دارد ضمن اين‌كه اسيد چرب غيراشباع امگا6 موجود در دانه اين روغن هم بسيار قابل توجه است. ضمن اين‌كه ماندگاري اين روغن بسيار طولاني است؛ 12 تا 24 ماه، چون روغن ذرت فاقد رنگدانه كلروفيل است؛  كلروفيل عمل اكسيداسيون در برابر نور را تسريع مي‌كند.
 
روغن بادام زميني، مناسب چربي خون
روغن بادام زميني به‌خاطر عطر و بوي خاص و منحصر به فردش طرفداران خاص خودش را دارد. روغن بادام زميني سرشار از آنتي‌اكسيدان‌هاست بنابراين در جلوگيري از انواع سرطان به‌خصوص سرطان سينه بسيار مؤثر است همچنين اين روغن ملين و رفع‌كننده يبوست است. روغن بادام زميني از روغن‌هاى سبك و مرغوب است و تقريبا 25درصد پروتئين دارد. اين روغن را مي‌توانيد به‌طور خالص يا مخلوط با روغن زيتون مصرف كنيد. روغن بادام زمينى به‌خاطر داشتن ويتامين f و فقدان كلسترول خالص براى افرادى‌كه چربى خونشان زياد است، بسيار مفيد است و از بروز بيمارى آتروا سكلروز  يا جمع شدن چربى در جدار شريان‌ها پيشگيرى مي‌كند. روغن بادام زميني در برابر حرارت بسيار مقاوم است و خواص خودش را از دست نمي‌دهد به‌همين دليل مي‌توانيد براي سرخ‌كردن و پختن انواع غذاها روي آن حساب كنيد. از اين روغن مي‌توانيد براي سرخ كردن و پختن انواع غذا‌ها استفاده كنيد چون اين روغن در برابر حرارت، مقاوم است.
 
  چربی ترانس چیست؟(روغن بد)
چربی ترانس هنگام افزودن هیدروژن به روغن‌های مایع گیاهی (عمل هیدروژنه کردن)، برای بالابردن نقطه ذوب آنها (جامد کردن) جهت افزایش طول عمر و پایداری‌شان به‌وجود می‌آید. در روغن‌های شیرینی‌پزی، روغن نباتی جامد، مارگارین‌ها چربی‌های ترانس در‌ شیرینی‌‌جات، غذاهای حاضری، غذاهای سرخ شده مثل پیراشکی و سیب‌زمینی‌ سرخ‌کرده  و سایر غذاهایی که با روغن‌های هیدروژنه‌‌، پخته یا سرخ شده‌اند، یافت می‌شوند. اغلب چربی‌های ترانس به‌صورت مصنوعی و هنگامی‌که تولیدکنندگان، روغن‌های مایع را به روغن‌های جامد مانند روغن شیرینی‌پزی یا مارگارین تبدیل می‌کنند، تشکیل می‌شوند.
مقدار کمی چربی ترانس به‌طور طبیعی و عمدتا در غذاهای با منبع حیوانی یافت می‌شود. در ابتدا تصور می‌شد که چربی‌های ترانس، جایگزین سالمی برای چربی‌های حیوانی باشند، زیرا از چربی‌های اشباع‌نشده و عمدتا از روغن‌های گیاهی به‌دست می‌‌آیند. اما دانشمندان بعدها دریافتند که این چربی‌ها نه تنها سالم نیستند، بلکه هم  کلسترول بد (ال دی ال) را بالا می‌برند و را افزایش می‌دهند. بیماری‌های قلبی- عروقی و به این ترتیب خطر ابتلا به .هم کلسترول خوب (اچ دی ال) راپایین می‌آورند. چربی‌های ترانس غیر از تأثیر بر روی کلسترول خون، به علل دیگری برای قلب مضرند.
این‌ چربی‌ها میزان تری‌گلیسرید (چربی دیگر موجود در خون) را بالا می‌برند. میزان بالای تری‌گلیسیرید نیز در سخت شدن  دیواره شریان‌ها (تصلب شرایین) که زمینه بیماری‌های قلبی را فراهم می‌کند مؤثر است. چربی‌های ترانس همچنین باعث ایجاد التهاب در دیواره عروق می‌شوند و از این راه نیز در ایجاد پلاک‌های چربی و انسداد قلب نیز نقش دارند. 
بنابراین برای حفظ سلامت قلب، باید میزان مصرف چربی‌های ترانس را به حداقل برسانید. اگر روی برچسب غذایی، کلمه روغن هیدروژنه ‌شده یا روغن شیرینی‌‌پزی ذکر شده بود، باید دانست که آن غذا حاوی چربی ترانس است.
*کارشناس تغذیه و رژیم درمانی
(شماره 54 مجله اقتصاد سبز)

بستن

به ما بپیوندید

عضویت در خبرنامه