هدر

نگاهی به طرح احیای وزارت جهاد سازندگی در نفس‌های آخر مجلس نهم

آزموده را آزمودن..!

علیرضا صفاخو: در واپسین روزهای عمر مجلس شورای اسلامی دوره نهم طرحی از سوی کمیسیون تلفیق به تصویب اعضای کمیسیون یاد شده رسید که شاید شوک‌آور‌ترین مصوبه‌ای بود که در نفس‌های آخر مجلس دوره نهم زده می‌شود.
علیرضا صفاخو: در واپسین روزهای عمر مجلس شورای اسلامی دوره نهم طرحی از سوی کمیسیون تلفیق به تصویب اعضای کمیسیون یاد شده رسید که شاید شوک‌آور‌ترین مصوبه‌ای بود که در نفس‌های آخر مجلس دوره نهم زده می‌شود.
 طرحی که مشخص نیست در حالی‌که جزو مطالبه قاطبه رای دهندگان انتخابات هفتم اسفند 94 نبوده است، چطور باید به‌عنوان یک تکلیف بر دوش مجلس جدید و دولت گذاشته شود! هر‌چند به‌نظر نمی‌رسد مجلس شورای اسلامی دوره دهم تسلیم بدون چون و چرای طرحی شود که برخی از اعضای اکثریت اصولگرایان عضو کمیسیون یاد شده آن را تصویب کرده‌اند!؟
اگرچه جریان رسانه‌ای منتسب به اصولگرایان از ماه‌ها پیش بدون توجه به روح و فلسفه تشکیل نهضت جهاد سازندگی در اوج اوایل انقلاب اسلامی 57 که متأثر از شور انقلابی ساقط کردن نظام شاهنشاهی پهلوی بود، مبادرت به انجام مصاحبه‌ها و انتشار مقالاتی کردند که خط احیای وزارت جهاد سازندگی را به مثابه یک نسخه سفارشی و نه مانند دوران آغاز انقلاب که ماهیت اصلی این نهضت خودجوشی و شیفتگی خدمت به محرومان روستایی بود، به دولت تکلیف کنند. کما این‌که در مهرماه 92 یکی از خبرگزاری‌ها در گفت‌و‌گویی با محسن مشفق از مسؤولان اسبق در جهاد سازندگی، نوشت: «دلایل ادغام وزارتخانه‌های جهاد‌سازندگی و کشاورزی سابق، بیشتر سیاسی بود تا کارشناسی و عده‌ای (که البته مصاحبه شونده یاد شده نامی از آنها نیز نبرد) به‌دنبال آن بودند که جهاد به‌عنوان نهاد انقلابی حذف شود.» مصاحبه شونده‌ای که در یک مصاحبه سرشار از تناقض و نکات شبهه ناک، از سویی دلایل ادغام را علمی و منطقی می‌داند، اما در بخشی دیگر از همان مصاحبه ادعا می‌کند: «برای ادغام انجام شده، تحقیقات علمی و کارشناسی کم‌تری انجام شده بود و شالوده‌ تصمیم‌گیری انجام شده چندان علمی نبوده است.»بدون تردید اگر به دیده انصاف به تاریخچه و انگیزه ایجاد نهضت جهاد‌سازندگی و متعاقب آن احترام رهبر فقید انقلاب به این مطالبه انقلابی و خارج از معاهدات دولتی بنگریم، متوجه نقش سازنده این تفکر مردمی در دورانی که مظاهر فقر در روستاها و نتایج ستم «خان»ها و «كدخدا»ها و «آژان»‌ها و ساير مأمورين دولتي و رشوه‌ها و باج‌هاي كلاني كه به انواع حيله‌ها از روستائيان مي‌گرفتند، شد. دورانی که رويكرد آن به فرهنگ شهرنشيني و رواج صنعت مونتاژ بود، نظام سنتي مبتني بر كشاورزي در روستاها، جايگاهي نداشت و رو به اضمحلال بود. اين وضعيت نه تنها موجب بيكاري و مهاجرت روستائيان به شهرها و رشد قارچ‌گونه مشاغل كاذب گرديد، بلكه لطمه بزرگي به كشاورزي و بافت زندگي اجتماعي روستاها وارد ساخت. البته اجرای طرح «اصلاحات ارضي» که روستائيان را مجبور كرد به‌منظور كسب درآمد، روانه شهرها شوند. و رها كردن زندگي روستایي و بيگانگي با فرهنگ شهري، زندگي آرام و سنتي روستائيان كشور را به تباهي سوق داد از جمله عوامل انگیزشی بود که در کنار منافع رژيم شاه مانند جمع‌آوري نيروي كار ارزان از روستاها، كارخانجات صنعتي مونتاژ را كه در واقع حلقه‌هايي از زنجيره وابستگي بودند، گسترش داده و با ايجاد روحيه مصرف‌گرايي در بين مردم، ايران را به يكي از بازارهاي مهم فرآورده‌هاي مصرفي تبديل كند، در ایجاد نهضت جهاد سازندگی فارغ از تمایل داشتن یا نداشتن دولت‌ها مؤثر واقع شد.
کما این که كم‌توجهي به روستاها و توليد‌كنندگان كشاورزي در ابعاد مختلف و دور بودن روستائيان از امكانات گوناگون رفاهي همچون آب آشاميدني سالم، برق، راه و خدمات بهداشتي، انگيزه سكونت و توليد در روستاها را از بين برده بود؛ به‌طوري كه بر اساس آمارهاي موجود از سال‌هاي 1350 خورشیدی به بعد، همزمان با افزايش يكباره قيمت جهاني نفت، بخش عظيمي از نيروهاي فعال روستائي جذب كارخانجات شهري شدند و فقر اجتماعي و اقتصادي و نبود ابتدایي‌ترين امكانات مورد‌نياز، روند فرار از روستاها را شدت بخشيده بود؛ در حالي‌كه روستا به‌عنوان يك مركز توليدي مي‌بايست در برنامه‌ريزي‌هاي توسعه اقتصادي از جايگاه ويژه‌اي برخوردار باشد. لذا در این هنگامه حساس ایجاد نهضت جهاد سازندگی و نه نهادی دولتی و بوروکراتیک مانند وزارت سابق جهاد سازندگی که موجب افت نگاه خدمتی بدون چشمداشت نیروهای ارزشی و ارزنده جهادی شد، بهترین تصمیم ممکن بود.
 اما به‌نظر نمی‌رسد حال که همان نیروهای جهادی امروزه به‌دنبال مطالبات حقوقی لشکری و کشوری همسان با نیروهای غیر جهادی هستند، دورهم نشینی جمعی از نمایندگان جناح مغلوب انتخابات اخیر مجلس در کمیسیون تلفیق مجلس در حالی‌که هنوز بسیاری از طرح‌های مهم بخش کشاورزی در نوبت طرح و بررسی و تعیین تکلیف هستند، به دولت طرحی تحمیل شود که بار مالی دولت را می‌افزاید و آزمودن دوباره آزموده است!
 
(شماره 58 مجله اقتصاد سبز)

بستن

به ما بپیوندید

عضویت در خبرنامه