هدر


رد‌پای دولتی‌ها در تغییرات صنعت روغن نباتی

مانی جمشیدی: صنعت روغن نباتی پس از پایان عصر کوپن و حکومت دولتی‌ها بر 50 درصد بازار روغن نباتی در دهه هشتاد ‌خورشیدی، به پشتوانه باز شدن فضای رقابت و کاهش سهم دولت در بازار به موفقیت‌های بزرگی دست پیدا کردند. 
مانی جمشیدی: صنعت روغن نباتی پس از پایان عصر کوپن و حکومت دولتی‌ها بر 50 درصد بازار روغن نباتی در دهه هشتاد ‌خورشیدی، به پشتوانه باز شدن فضای رقابت و کاهش سهم دولت در بازار به موفقیت‌های بزرگی دست پیدا کردند. 
توسعه بازار کمی و کیفی روغن نباتی، حذف تدریجی روغن جامد از سبد خانوار و تولید روغن‌های مایع، سرمایه‌گذاری‌های جدید به‌همراه ورود تکنولوژی نوین و فرمولاسیون‌های متنوع با هدف تولید روغن‌های تخصصی برای خانوار، صنوف و صنایع مختلف، تعامل با کشورهای خارجی و برگزاری همایش‌های با‌شکوه بین‌المللی به‌منظور بیان دستاوردها و توسعه همکاری‌ها در کنار تقویت تشکل صنفی خود، عملاً صنعت روغن نباتی و به تبع آن انجمن صنفی آن صنعت به یکی از تشکل‌های سرآمد اقتصادی در کشور تبدیل شد که نقش پر‌رنگ و اثرگذاری را به‌ویژه در تشکل‌های بالا دستی خود نظیر کانون انجمن‌های صنایع غذایی، خانه صنعت و معدن و اتاق بازرگانی ایفا کرد.
اما  دیری نپایید که در اواخر دهه 80 و ابتدای دهه 90 خورشیدی با تغییرات نرخ ارز و دو نرخی شدن بازار روغن خام در کنار رواج حواله‌های پرحاشیه و پر‌حرف و حدیث و افزایش‌های متعدد قیمت روغن نباتی در بازار داخل، صنعت روغن نباتی را از ریل اصلی قطار توسعه خارج کرد و به صنعتی پر سود و پر حاشیه و طمع‌برانگیز تبدیل کرد، به‌طوری که در کمتر از چند سال تعداد شرکت‌ها و برندهای صنعت روغن نباتی از کمتر از 20 شرکت به حدود 50 شرکت و برند افزایش یافت.
در کنار رشد قارچ‌گونه و پر‌حرف و حدیث صنعت روغن نباتی، سهم‌خواهی چهره‌های با نفوذ و همچنین افزایش نفوذ تازه واردها، صنعت روغن نباتی را عملاً به حاشیه کشاند تا جایی‌‌که تقریباً پس از یک دهه ثبات مدیریتی در انجمن، استعفای دبیر انجمن وقت، فصل تازه‌ای را در صنعت روغن نباتی باز کرد. حضور دبیر جدید نیز حتی به یکسال هم نکشید تا پس از روی کار آمدن دولت یازدهم گزینه‌ای دولتی برای صندلی دبیری انجمن روغن نباتی در مراسمی تامل برانگیز معرفی شود و حسن یونس سینکی در اولین روز کاری خود در دولت یازدهم، محمد قبله از مدیران با سابقه سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان و مرد شماره یک قیمت‌گذاری مواد‌غذایی در دولت را همراهی کرد تا در از این پس بر پاشنه دیگری بچرخد. تنظیم بازار روغن نباتی تنها به انجمن روغن نباتی واگذار شد و تشکل‌های دیگر در زمان حضور سینکی در حسرت تفویض اختیاری این‌چنینی ماندند. اما حمایت‌های دولتی هم نتوانست جای پای دبیر تازه وارد صنعت روغن نباتی را محکم کند و چندی نگذشت که با رفتن سینکی از دولت، حضور محمد قبله هم به تجربه‌ای ناموفق برای صنعت روغن نباتی تبدیل شد و چهره‌های اثرگذار صنعت روغن نباتی با گذر از این مدیر دولتی  روی به دبیر اسبق خود آوردند و ابوالحسن خلیلی را دوباره به انجمن بازگرداند. اما این تغییر نیز نتوانست فضای آشفته و چند دستگی صنعت روغن را آرام کند ‌تا آنها تنها پس از چند ماه مجبور شوند دبیر با سابقه خود را نیز کنار بگذارند. هر چند نقش و  دخالت دولتی‌ها و فشارهای بیرونی به‌ویژه از سوی  یکی از مدیران دولتی که سابقه حضور در صنعت روغن نباتی را هم دارد مزید بر علت این تغییر زود هنگام شد و با تذکر عیدانه این مدیر دولتی در دیدار نوروزی فعالان صنعت روغن نباتی مبنی بر کنار گذاشتن دبیر انجمن و و مدیرعامل شرکت تعاونی فردا، تغییرات در صنعت روغن نباتی در سال 95 کلید خورد تا رکورد تغییر چهار دبیر طی چهار سال به‌نام انجمن روغن نباتی ثبت شود!
اما امروز صنعت روغن نباتی با مشکلات و چالش‌های عدیده‌ای نظیر کمبود روغن خام و انتظار از دولت و شرکت بازرگانی دولتی برای حل این معضل، تعیین تکلیف و رسیدگی به روغن‌های امانی پر حرف و حدیث دولتی در مخازن شرکت‌های بخش خصوصی و همچنین چالش افزایش قیمت روغن نباتی به رغم تخفیف‌های پایان‌ناپذیر و مداوم شرکت‌های روغن نباتی در بازار ‌و ... مواجه است و به‌نظر می‌رسد مدیران و تصمیم‌‌سازان صنعت روغن نباتی به‌جای تکیه بر دولت و دولتی‌ها می‌توانند با بهره‌گیری از تجربه حضور ناموفق مدیران دولتی بر مسند تشکل خود و همچنین تعیین شاخص‌های معین، منطقی و مناسب و با تکیه بر توانایی‌های بخش خصوصی و به‌ویژه در بدنه صنعت روغن نباتی، دبیری کاردان را به صحنه آورند تا شائبه هرگونه استفاده از امکانات و ارتباطات دولتی را از بین برده و صنعت بتواند به‌دور از حاشیه‌ها و با به‌کارگیری از پتانسیل‌های موجود به مسیر اصلی فعالیت‌های اقتصادی خود بازگردد.
 
(شماره 59 مجله اقتصاد سبز)

بستن

به ما بپیوندید

عضویت در خبرنامه