هدر


(سرمقاله شماره 05) «گندم»متهم ردیف اول بی‌کیفیتی نان

مهندس   محمدرضا جمشیدی : ایرانی‌ها با مصرف سرانه 162 کیلوگرم، سالانه بیش از 11 میلیون و 340 هزار تن نان می‌خرند و به نوعی به عنوان نان‌خورترین مردم جهان به شمار می‌روند،

مهندس   محمدرضا جمشیدی : ایرانی‌ها با مصرف سرانه 162 کیلوگرم، سالانه بیش از 11 میلیون و 340 هزار تن نان می‌خرند و به نوعی به عنوان نان‌خورترین مردم جهان به شمار می‌روند،

 اما همین نان که به عنوان قوت لایموت مردم ایران زمین به شمار می‌رود از دیرباز با مسایل مختلفی روبه‌رو بوده است، به طوری که اختصاص حدود پنج هزار میلیارد تومان یارانه نیز نتوانست ساختار تولید و مصرف نان کشور را به سامان برساند و در دهه‌های گوناگون کیفیت نامطلوب و ضایعات پرشمار، همواره پاشنه آشیل این بخش استراتژیک در اقتصاد کشور به شمار می‌رفته است. 

ضایعات یک سومی نان مصرفی کشور که ناشی از استفاده نکردن از واریته مناسب گندم درپروسه آردسازی، شیوه‌های نامناسب پخت، استفاده از کارگران نانوایی غیرماهر و ... همه و همه از جمله عواملی است که طی یک دهه گذشته هرگاه سخن از هدفمندی یارانه‌ها به میان آمده است نوک پیکان اشاره کارشناسان اقتصادی ابتدا به سوی نان متمایل شده است. 

شاید همین تصور باعث شده بود تا پس از اجرای هدفمندی یارانه‌ها بسیاری از دست‌اندرکاران این بخش پیش‌بینی ارتقای کیفیت نان را داشته باشند، تصوری که به خصوص پس از ایجاد واحدهای آزادپز که با استقبال مردم هم روبه‌رو شده بود، چندان دور از ذهن نبود. 

پس از اجرای هدفمندی یارانه‌ها ابتدا در اثر شوک حاصله شاهد تحقق این پیش‌بینی بودیم، اما به فاصله چند هفته باز هم در بر همان پاشنه‌ای چرخید که نباید می‌چرخید. 

تصور خیلی‌ها که باید پس از آزادسازی قیمت آرد بر اثر رقابت حاصله شاهد ارتقای کیفیت آرد تولیدی باشیم، به سرعت رنگ باخت و شاید هم تولیدکنندگان آرد کشورمان با توجه به نوع و کیفیت گندم‌های تولیدی چاره‌ای جز ارسال چنین آردهایی به نانوایی‌ها ندارند و این مساله همان نکته‌ای است که پس از هدفمندی یارانه ها عیان شد. 

تا همین چند ماه پیش تا بحث نان به میان می‌آمد و ضایعات 30 درصدی آن مطرح می‌شد این فرضیه قوت می‌گرفت که به دلیل پخت نامطلوب نانوایی‌ها و یا نبود فرهنگ مصرف مناسب شاهد این حجم بالای ضایعات هستیم، اما این روزها به رغم آنکه همه نارسایی‌های گذشته پابرجاست، کیفیت نامطلوب گندم تولیدی کشور به عنوان متهم ردیف نخست کیفیت نان مطرح شده است. 

امروزه این مساله آنقدر پررنگ شده که به باور خیلی‌ها اگر می‌خواهیم تولید نان کشور به سامان برسد چاره‌ای جز توجه ویژه به تولید گندم وجود ندارد. 

امروزه واریته‌های نامناسب گندم که دارای گلوتن پایین و ارزش تغذیه‌ای نازلی است باعث شده تا تکنولوژی به روزی که در کارخانه‌های آردسازی ما به کار گرفته شده عملا کارایی لازم خود را نداشته باشد و خروجی آنها آرد مناسب تولید نان نباشد. 

اگرچه توجه به آموزش پرسنل 60 هزار نانوایی و اصلاح الگوی مصرف خانوار ایرانی نقش بسزایی در به سامان رسیدن اوضاع نان کشور دارد، اما باید در نظر داشت که برای انجام اقدام اصولی و ریشه‌ای در صنعت نان کشور چاره‌ای جز ارتقای کیفیت تولید گندم نداریم. 

وقتی سال‌هاست کارشناسان از یکنواختی خرید تضمینی گندم گلایه دارند، کشاورزان هم حق داشتند که انگیزه‌ای برای بهبود کیفیت تولیدات خود نداشته باشند و لذا در این وادی به نظر می‌رسد اصلاح خرید تضمینی گندم براساس کیفیت محصول تحویلی، اصلاح الگوی کشت و ترویج ارقام مناسب‌تر گندم به عنوان پیش‌نیاز اصلاح ساختار نان کشور ضرورت داشته باشد تا پس از اصلاح ماده اولیه و بهره‌وری ماشین‌آلات مدرن آردسازان کشور، مراحل بعدی اصلاح ساختار تولید نان یعنی ساماندهی نانوایی‌ها، آموزش پرسنل، فرهنگسازی مصرف نان صنعتی و در نهایت اصلاح فرهنگ مصرف خانوار موضوعیت پیدا کند. 

بپذیریم هدفمندی یارانه‌ها و آزادسازی قیمت آرد گام بلند و نخستین حرکت اصولی در این زمینه بود که امیدواریم با پیمودن گام‌های بعدی شاهد شکل‌گیری پازل تولید نان مطلوب در کشور باشیم.


بستن

به ما بپیوندید

عضویت در خبرنامه