هدر

رییس هیأت مدیره انجمن نان‌های صنعتی و ماشینی کشور در گفت‌وگو با «اقتصاد سبز» پیش‌بینی کرد:

افزایش 30 درصدی قیمت نان در سال 95

اگر لقب نوسترآداموس صنعت نان را به او نسبت بدهیم به‌راستی که سخنی به گزافه نخواهد بود. چرا که یکسال قبل از اجرای رسمی طرح نان صنعتی به صراحت شکست این طرح ملی را اعلام کرد که خیلی‌ها او را به منفی‌بافی متهم کردند، اما چند سال پس از اجرا مجری این طرح در بازرگانی دولتی اعتراف به شکست و اتلاف هزینه‌های بسیار در این طرح کرد. 
اگر لقب نوسترآداموس صنعت نان را به او نسبت بدهیم به‌راستی که سخنی به گزافه نخواهد بود. چرا که یکسال قبل از اجرای رسمی طرح نان صنعتی به صراحت شکست این طرح ملی را اعلام کرد که خیلی‌ها او را به منفی‌بافی متهم کردند، اما چند سال پس از اجرا مجری این طرح در بازرگانی دولتی اعتراف به شکست و اتلاف هزینه‌های بسیار در این طرح کرد. 
سال گذشته هم در حالی‌که خیلی‌ها او را متهم به فضاسازی برای افزایش قیمت نان کردند پیش‌بینی افزایش قیمت نان در سال‌جاری را داشت که پس از کشمکش بسیار این فرضیه نیز عینیت یافت.  مهندس مجید قهرمانان، رییس هیأت مدیره انجمن نان‌های صنعتی و ماشینی کشور، رییس هیأت امنای نخستین دانشگاه غلات با عنوان غلات قائم (عج) و عضو هیأت مدیره و خزانه‌دار انجمن علوم و فناوری غلات ایران فردی با این ویژگی‌هاست که حدود 4 دهه است در مناصب مختلف آرد و نان کشور منشأ خدمات و تجربیات گرانبهایی بوده است.  آنچه در پی می‌آید ماحصل گفت‌وگو با این مرد سرد و گرم چشیده صنعت نان بوده که بازهم حاوی پیش‌بینی‌ها و چالش‌های بسیاری است. 
 
با توجه به پیش‌بینی‌های دقیق شما در مورد شکست طرح نان صنعتی یکسال قبل از اجرا و همچنین افزایش قیمت نان در سال گذشته، به‌عنوان سؤوال نخست بفرمایید، این آگاهی شما از کجا نشأت گرفته که عموماً پیش‌بینی شما به سرانجام می‌رسد و دوم این‌که چرا با وجود آن‌که با آرد آزاد، طرح نان صنعتی اجرایی شد، اما نان هنوز کیفی نشده است؟
به‌هرحال سال‌ها حضور در تولید، محافل علمی و دانشگاهی و تشکل‌های صنایع غذایی و حتی مناصب دولتی باعث شده نسبت به کلیه امور نان اشراف لازم را داشته باشم و البته مظاهر خیلی از پیش‌بینی‌ها هم کاملاً آشکار است.  به اعتقاد بنده مهمترین معضل امروز صنعت نان حاکم بودن نگاه و برخورد سیاسی با مقوله نان است، این در حالی است که نیازی به برخورد اینگونه با نان وجود ندارد. 
در واقع اگر سیاستگزاران سیاست را از نان جدا کنند و جهادکشاورزی و بازرگانی دولتی دست از سر نان بردارند و تنها وجه نظارتی خود را حفظ کنند، بسیاری از معضلات فعلی از صنعت نان رخت خواهد بست.  البته نظارت هم نباید به معنای دخالت باشد، بایستی در مقوله نظارت بر تولید نان به‌صورت کارگروهی عمل کرد.  نباید ادارات مختلف چه در کشاورزی و بازرگانی و چه در وزارت صنعت و معدن و غیره برای خودشان یک ساز بزنند و یک جایگاهی درست کنند و با این جایگاه هیچ حرکت مؤثری صورت نگیرد. بایستی که یک کارگروه در دولت ایجاد شود و سیاست‌ کلی آرد و نان را تنظیم و اعلام کنند و به این صورت نباشد که یک‌جا آرد به‌صورت دولتی توزیع و در یک جای دیگر به‌صورد آزاد توزیع شود. 
در هر منطقه  تهران نرخ اجاره مغازه متفاوت است در شمال شهر بالاتر و جنوب شهر کمتر اگر که می‌خواهیم نانوایی احداث کنیم باید اجاره آن لحاظ شود از این‌رو قیمت نان باید در مناطق مختلف شهر متفاوت باشد، طبیعی است اگر این‌گونه نباشد، انتظار تولید نان با کیفیت انتظار بیهوده‌ای خواهد بود.  نرخ نان در شمال شهر و جنوب شهر متفاوت است، اجاره و هزینه‌های سربار و کارگر نانوایی با یکدیگر متفاوت بوده و این موضوعات عواملی است که قیمت نان را تغییر می‌دهد. 
چیزی که ما در نان می‌بینیم و می‌گوییم نان افزایش قیمت داشته است به‌دلیل آن است که هر سال نرخ کارگر افزایش می‌یابد و افزایش حقوق کارگر در تولید نان دیده نمی‌شود و در واقع نان را جزیی از اقتصاد نمی‌بینیم، مگر می‌شود که در مملکت همه چیز گران شود ولی نرخ کارگر نانوایی همان بماند و اینها متأسفانه تصورات غلطی است که در کشور وجود دارد. نمی‌شود اجاره تمام مغازه‌ها بالا برود، اما اجاره مغازه نانوایی ثابت بماند و بالا نرود. مالیات، گاز، آب، برق در همه مشاغل افزایش پیدا کند، ولی نانوایی تغییر نکند. 
 
با توجه به این‌که همواره نسبت به مقوله نان در مصاحبه‌هایتان پیش‌بینی‌های اصولی داشته‌اید، چه وضعیتی را برای سال آینده متصور هستید؟
پیش‌بینی می‌کنم که تا سال آینده حدود 25 تا 30 درصد افزایش قیمت در نان داشته باشیم.  کیفیت را پایین می‌آورند و مجبور می‌کنند که این افزایش قیمت انجام شود. مادر نان صنعتی هم این قاعده را لمس می‌کنیم. نان صنعتی هم باید مالیات، بیمه، هزینه‌های سربارش را بدهد. متأسفانه تولیدکنندگان نان صنعتی ما رو به تولید نان شیرین آورده‌اند و ما قبلاً تولید نان را بیشتر می‌دیدیم، ولی حالا نان خیلی کمتر شده و اکثر تولیدکنندگان نان‌های صنعتی ما از گردونه خارج شدند و نتوانستند به‌دلیل گرانی رقابت کنند.  هم‌اکنون مانند صنوف دیگری که در حال رکود است صنعت نان هم در حال رکود است و اگر صنایع دیگر اقتصاد ما از رکود خارج نشود صنعت نان نیز یکی پس از دیگری از بین خواهد رفت. 
در صنعت نان دو موضوع مهم وجود دارد، یکی این‌که هم‌اکنون 60 درصد نان ایتالیا و فرانسه به‌صورت سنتی تولید می‌شود البته نه این‌که با هیزم و تنور تهیه شود با همان دستگاه‌های مدرن تولید می‌کنند، اما هزینه‌هایشان را پایین آورده‌اند و به‌صورت مغازه‌ای تولید می‌شود.  اما در کشور ما اساس و اصولمان را نمی‌خواهیم تغییر دهیم. اگر می‌خواهیم تغییراتی ایجاد شود همانطور که خودروسازها تقویت می‌شوند و 80 درصد خودرو را وام می‌دهند باید به نانوایی‌ها هم الگو، سیستم و وام بدهند و ماشینی که توسط ماشین‌ساز داخلی تولید می‌شود و باعث به‌وجود آمدن 30 تا 40 شغل می‌شود را مورد حمایت قرار دهند. براساس آمارهای استخراج شده هنوز هم درصد بالایی از نانوایی‌ها از جوش‌شیرین استفاده می‌کنند و به‌دلیل  آنکه نان به سرعت از تنور خارج شود با سلامت مردم بازی می‌شود.  امروز اگر بیماری‌هایی نظیر بیماری‌های گوارشی و ناباروری در سلامت مردم مشکل ایجاد کرده، به‌دلیل همین جوش‌شیرین نانوایی‌ها  و مباحث کیفی تولید نان است. هم‌اکنون چهار نوع نان تافتون، بربری، لواش و سنگک نان قالب مردم کشور است، پس باید از سازنده ماشین‌آلات پخت نان بخواهیم چهار نوع دستگاهی که برای تولید کیفی این نان‌ها لازم است را برنامه‌ریزی کنند.  مشکل دیگر این است که ما در ایران آرد کامل نداریم، آرد خوب و 7 درصد سبوس‌‌گیری شده نداریم . بنده به شخصه به  بازرگانی دولتی اعلام کردم که به آرد کامل احتیاج دارم با وجود آنکه بازرگانی دولتی اعلام موجودیت کرد اما اعتقاد دارم آرد کامل در کشور تولید نمی‌شود و به‌دنبال همین امر سرطان روده و معده در کشور بیداد می‌کند. 
 
چه ارزیابی از برگزاری نمایشگاه صنعت نان دارید؟
در کل نمایشگاه نان نمایشگاه خوبی می‌تواند باشد به شرط آنکه ما بنگاه ماشین‌ فروشی برای خارجیان نباشیم. هم‌اکنون باید در نمایشگاه اختراعات را عرضه کنیم نمایشگاه باید کارآفرینی داشته باشد و باید بازرگانی دولتی از این مهم حمایت کند دانشجویان ما در دانشگاه نان سلیاکی طراحی کرده‌اند که برای بیماران سلیاکی مفید است و باید به این مخترعین تسهیلات اعطا شود و در نمایشگاه باید این مخترعین هم حضور داشته باشند و تا 15 سال آینده صنایع ما بایستی در همه عرصه‌ها تحول پیدا کند، چرا که تا 10 سال آینده صنعت نان فعلی دیگر جایگاهی ندارد. اگر ایده و تحول نداشته باشیم و اگر با تکنولوژی روز دنیا حرکت نکنیم نان عقب می‌ماند و برای هر قرص نان بایستی 5 هزار تومان هزینه کنیم.  باید تحولی رخ دهد که به این سمت نرویم و این تحول بی‌شک به‌وسیله ایده‌های جدید اتفاق می‌افتد ما باید از آنزیم‌ها، از افزودنی‌ها و از بهبوددهنده استفاده کنیم نان را طوری تولید کنیم که مغذی باشد، در حال حاضر با 300 گرم آرد یک نان تافتون تولید می‌شود که فقط یک نفر را سیر می‌کند و منبع غذایی بسیار پایینی دارد ما باید در 10 سال آینده نانی را تولید کنیم که با 300 گرم خمیر سه نفر را سیر کند. ما باید از همین امروز با تکنولوژی روز دنیا حرکت کنیم و شرکت‌های دانش بنیان تشکیل دهیم که در آینده نان خوبی داشته باشیم پس خواهش ما این است که دولت نان را سیاسی نداند، آرد را آزاد کند به نان نرخ بدهد با افراد متخلف برخورد گردد  و حتی واحدها پلمپ شوند. 
 
نسبت به تشکیل کارگروه کیفیت سلامت نان و آرد چه نظری دارید و به‌نظر شما آیا این کارگروه می‌تواند موفق باشد؟
سلامت نان جایگاهش در بازرگانی دولتی نیست، سلامت نان جایگاهش در وزارت بهداشت و درمان است، استاندارد باید بر استاندارد آرد نظارت داشته باشد و بهداشت بر بهداشت آرد نظارت کند این کارگروه در این قضایا فقط می‌تواند پیشنهاد دهد کار اجرایی در اینجا صورت نمی‌گیرد پیشنهاد می‌کنم که کارگروه به سمت مراکز علمی حرکت کند و بحث سلامت را از جایگاه علمی ببیند. 
 
لطفاً‌ کمی راجع به مرکز رشد توضیح بدهید؟
مرکز رشد همانگونه که از اسمش پیداست مرکز رشد خوشه‌های صنایع نان است، همان چیز که بنده راجع به آینده نان عنوان کردم این مرکز در دست انجام دارد و به‌سوی تشکیل هسته‌ها می‌رود. دانشجویان نان در غالب شرکت‌های فناور مشغول فعالیت می‌شوند و بعدها این شرکت‌های فناور به شرکت‌های دانش‌بنیان تبدیل می‌شوند که هریک از اینها باید در صنایع آرد و نان دارای ایده و طرح باشند و این طرح‌ها و ایده‌ها را از طرف انجمن به کارگروه سلامت نان در بازرگانی دولتی ارایه می‌شود که حایز اهمیت است و باید از آنها حمایت شود. از دولت درخواست داریم از مرکز رشد خوشه که زیرمجموعه دانشگاه غلات قائم(عج) است از لحاظ مالی و علمی حمایت کنند. 
 
آیا مجوزهای این مرکز اخذ شده است؟
بله! مجوز این مرکز صادر شده است و زیرنظر وزارت علوم فعالیت خواهد کرد. 
(شماره 53 مجله اقتصاد سبز)
 

بستن

به ما بپیوندید

عضویت در خبرنامه