هدر

علیرضا مروت‌پور، عضو هیأت مدیره کانون انجمن‌های صنفی صنایع غذایی در گفت‌وگو با «اقتصاد سبز»:

دولت دست از تصدی‌گری در صنعت نان بردارد

هر بار پای صحبت‌های او می‌نشینیم از طرح‌های توسعه‌ای بکر و جدید سخن می‌گوید، گویا قطار پیشرفت و توسعه گروه «نان‌آوران» خیال ایستادن ندارد و با تزریق انرژی مدیران و مجموعه پرتلاش «نان‌آوران» روز به روز بر سرعت آن افزوده می‌شود. 
هر بار پای صحبت‌های او می‌نشینیم از طرح‌های توسعه‌ای بکر و جدید سخن می‌گوید، گویا قطار پیشرفت و توسعه گروه «نان‌آوران» خیال ایستادن ندارد و با تزریق انرژی مدیران و مجموعه پرتلاش «نان‌آوران» روز به روز بر سرعت آن افزوده می‌شود. 
پیش از برگزاری نمایشگاه نان بی‌مناسبت ندیدیم تا پای صحبت‌های مهندس علیرضا مروت‌پور، دبیر انجمن نان‌های صنعتی و ماشینی و مدیرعامل نان‌آوران بنشینیم که ماحصل آن درادامه می‌آید:
 
لطفاً کمی از برنامه‌هایتان در سال 94 توضیح بدهید و این‌که تا چه میزان در برنامه‌هایتان موفق بوده‌اید؟
خوشبختانه در دولت تدبیر و امید ما با رویکردهای بسیار خوبی مواجه شدیم، اول این‌که در فروش سال گذشته رشد بسیار خوبی را شاهد بودیم که بالغ بر 30 درصد افزایش یافت و البته در شش ماهه اول سال به این صورت نبود و فروش خیلی کمتر بود اما در شش ماهه دوم سال این اتفاق برای «نان‌آوران» افتاد. در مجموعه «نان‌آوران» رویه به این‌صورت است که در بهمن و اسفند هر سال برنامه‌های سال آینده را طراحی و هدفمان را تعریف می‌کنیم که خوشبختانه تا به امروز به تمامی اهدافمان دست یافته‌ایم و برای ده سال آینده نیز به‌طور کامل برنامه‌های کلانی تبیین شده و رشد هر سال معلوم شده است.  در سال 94 قرار بود که ناوگان به‌صورت متحد‌الشکل ایجاد شود که این مهم اتفاق افتاد و شرکت 100 دستگاه ماشین یک شکل تهیه کرد که 50 دستگاه از آن تحویل راننده‌ها شده و لازم به تاکید است افرادی‌که در ناوگان توزیع ما مشغول هستند دوره‌های مختلف آموزشی را گذرانده‌اند.  50 دستگاه ماشین دیگر تا بهمن‌ماه تحویل خواهد شد. در حال حاضر فقط در استان تهران و البرز این حرکت انجام شده و در شهرستان‌ها فقط چند دستگاه ماشین توزیع داریم ولی از آنجایی‌که ضرورت بیشتر در تهران وجود داشت کار توزیع اصولی از تهران آغاز شد.  البته باید در نظر داشت که بحث ناوگان با بحث توزیع به‌صورت علمی کاملاً متفاوت است. 
در سیستم توزیع در حال حاضر رانندگان ما در حداقل زمان حداکثر توزیع را انجام می‌دهند، در صورتی که درگذشته به این شکل نبوده است، امروز توزیع کننده کاملاً مشخص است که در کدام مناطق توزیع می‌کند، در حالی‌که در گذشته این‌کار بسیار مشکل و پیچیده بود اما به لطف خدا توانستیم که انجام بدهیم.  در رابطه با شرکت دانش‌بنیان پارسیان آنزیم ایرانیان پروانه‌های بهره‌برداری اخذ شده و برخی از محصولات مانند خمیر ترش لاکتیکی و بحث سبوس تخمیری در مرکز تولید می‌شود.  یکی دیگر از برنامه‌های ما در سال 1394 این بود که دپارتمان در یک مکان مستقر شود، بحث ما این بوده که دپارتمان را متمرکز کردیم، همچنین امیدواریم تا دو ماه آینده دستگاه تولید نان لواش بدون هیچ‌گونه افزودنی با خمیر ترش و سبوس تخمیری را که به مدت 5 سال بر روی آن کار شده است را به تولید برسانیم چرا که بخش عظیمی از مصرف نان کشور نان‌های مسطح است یعنی حدود 90 درصد از نان‌های سنتی استفاده می‌شود که بیشترین سهم این درصد متعلق به نان لواش است و مردم به‌خاطر بحث نگهداری و نوع غذا ذائقه‌شان به نان لواش علاقه بیشتری دارند. 
 
لطفاً پیرامون این دستگاه بیشتر توضیح دهید؟
تا یک‌ماه دیگر تولید نان لواش با این دستگاه‌ها شروع خواهد شد و در حال حاضر سالن‌ها راه‌اندازی شده و به‌زودی از دستگاه‌ها استفاده می‌شود، البته ما تصمیم داریم نان لواش روستا را به‌صورت انبوه تولید کنیم. 
 
این کارخانه در کجا واقع شده است؟
در تهران قرار دارد. 
 
آیا ماشین‌آلات تولیدی «نان‌آوران» قابلیت صادرات هم دارد؟ 
این دستگاه‌ها به آلمان ، سوئد و ایتالیا فروخته شده و مذاکراتی هم انجام شده تا این دستگاه‌ را به ونکوور کانادا نیز صادر کنیم. این دستگاه با حداقل کارگر   بهترین کیفیت را بدون آنکه هیچ‌گونه مواد غیرمجاز به نان اضافه شود ارایه می‌دهد تا بهترین نان به‌دست مردم برسد.  در حال حاضر این نان با عنوان نان لواش روستا در بازار موجود است ولی تقاضا به حدی است که اگر ما 10 برابر تولید را افزایش دهیم باز هم متقاضی دارد. این دستگاه به‌عنوان طرح ملی و فقط به‌خاطر مصرف نان مردم که غالباً لواش است قطعاً در همه استان‌های کشور نصب خواهد شد و امیدواریم همه واحدهای سنتی ما که بسیار زحمتکش هستند از این دستگاه استفاده کرده و آموزش دیده تا ضایعات را به صفر برسانند. نکته حایز اهمیت این است که اگر این نان به شیوه صحیح نگهداری شود تا یکسال قابل مصرف است. امیدواریم این دستگاه در تمام نقاط کشور نصب شود تا نانی با کیفیت و بدون ضایعات و سالم که برای بدن هیچ عارضه‌ای ندارد تولید شود.
 
قیمت دستگاه چقدر است؟
این دستگاه به هیچ‌وجه مشابه‌ای در دنیا ندارد. شرکت‌هایی هستند که از این دستگاه تولید می‌کنند که قیمت آن حداقل 2 تا 6 میلیارد است، ولی این دستگاه از صفر تا صد کار خود شرکت نان‌سازی « نان‌آوران» است.  این دستگاه حدود 3تن در روز می‌تواند تولید کند و قیمت این دستگاه حدود350 تا 400 میلیون برآورد شده است. در رابطه با کارایی آن نیز باید اشاره کنم که آرد داخل میکسر ریخته می‌شود و بعد از انجام فعل و انفعالات خمیر بیرون می‌آید یک نفر اپراتور و یک نفر در قسمت میکس حضور دارند و  قسمت جمع‌کردن نیز شخصی باید نظارت داشته باشد تا نان با کیفیت بهداشتی بدون ضایعات تولید شود. 
 
شما اشاره داشتید نمونه مشابه این دستگاه در ایران وجود ندارد، به غیر از بحث قیمت تفاوت این دستگاه با دستگاه‌های داخلی چیست؟
دستگاه‌هایی که درگذشته در ایران مستقر شده بود، دستگاه نان‌های متری بود که یکی از مزایای این دستگاه شعله غیرمستقیم است که شعله این دستگاه‌ها توسط یکی از شرکت‌های بزرگ آمریکایی تولید می‌شود و به‌زودی دستگاه به بازار می‌آید.
 
قیمت دستگاه‌های ساخت داخلی چند است؟
دقیقاً نمی‌دانم. این نان برای مردم بسیار خوب و بدون عارضه است و به‌خاطر سبوس تخمیری که در نان می‌زنند برای دستگاه گوارش بسیار مفید است.
 
به نظر شما نمایشگاه بین‌المللی صنعت نان دارای چه نقاط ضعف و قوتی است؟
باید در نظر داشت اگر تحریم‌ها زودتر برداشته می‌شد و توافق زودتر شکل می‌گرفت شاید نمایشگاه بسیار بهتری برگزار می‌شد، ولی در حال حاضر نیز شرکت‌کنندگان خارجی نسبت به سال‌های قبل مشارکت خوبی داشته‌اند.  امسال بنده افتخار دارم تا به‌عنوان دبیر اجرایی نمایشگاه و مهدی خانمحمدی به‌عنوان مدیراجرایی در نمایشگاه فعالیت داریم و امسال برای نخستین‌بار اتحادیه قنادان در این رخداد بزرگ صنعت نان مشارکت دارد و به شخصه اعتقاد دارم اگر اتحادیه نان‌های حجیم و نیمه حجیم کشور و انجمن نان‌های کشوری دست به دست یکدیگر بدهند اتحادیه‌ نان‌های سنتی با آرد آزاد نان بسیار خوبی تولید می‌کنند.  نمایشگاه امسال هم دارای ضعف است که امیدواریم در سال آینده این نقاط را مرتفع کنیم و نمایشگاه متعلق به شخص خاص و انجمن و اتحادیه مشخصی نیست، بلکه نمایشگاه متعلق به همه فعالان در صنعت نان است حتی مردمی که نگهدارنده این صنعت هستند چرا که اگر مشتری وجود نداشته باشد صنعت هم وجود ندارد پس ما اگر می‌خواهیم نمایشگاهی را راه‌اندازی کنیم باید بپذیریم که همه فعالان این صنف باید کنار هم باشند. 
 
چرا طرح نان صنعتی با توجه به آزادسازی آرد باز هم شکست خورد؟
جنابعالی در جریان هستید که طرح تولید نان به روش فعلی که در سال 86-84 به مجلس ارایه شد به این شکل نبوده است. اصل طرح این بود که تولید نان سنتی به روش صنعتی باشد.  قرار بر این بود که دولت بر روی این طرح برنامه‌ریزی کند که تولید نان سنتی به‌صورت انبوه صورت گیرد و قیمت آن معقول با کیفیت بالا، بدون ضایعات و بهداشتی به‌دست مردم برسد. در واقع این طرح به‌خاطر مردم و برای مردم بود.  چرا که وقتی قیمت آرد 7 تومان بود نزدیک به 72 تا 73 درصد قیمت نان مربوط به دستمزد کارگر می‌شد و انگیزه دولت از راه‌اندازی این طرح حذف دستمزد کارگر و تولید نان ماکول و مرغوب بود، ولی در بین راه با مشکل برخورد کردیم و با افرادی که به هیچ‌وجه کارشناس نبوده و منجر به واردات ماشین‌آلات به اشتباه شدند، طرح روبه‌رو شد. در حال‌ حاضر در سطح کشور 21 واحد نان صنعتی فعال هستند که بعضی از این واحدهای صنعتی کمتر از سنتی تولید می‌کنند.  در این طرح قرار بود درخصوص ورود ماشین‌آلات، بررسی شود و برحسب نیاز کشور میزان واردات تعیین شود، چرا که بخشی از ماشین‌آلات نان صنعتی در داخل تولید می‌شود و تنها باید بخشی دیگر از خارج وارد شود.  اغلب دوستان تصور می‌کردند با ورود ماشین‌آلات و انتخاب زمین‌های بزرگ می‌توانند نان تولید کنند در صورتی‌که ماشین‌آلات و زمین‌های بزرگ بخشی از کار است صنعت نان در ایران مشکل اساسی دارد و آن هم این است که تصدی دولت بر بخش خصوصی زیاد است و اگر دولت می‌خواهد فکری برای قشر آسیب‌پذیر کشور کند، باید جلوی 50 درصد انرژی که در روستاها برای پخت نان صرف می‌شود را بگیرد.  دولت بایستی این قشر آسیب‌پذیر را حمایت کند و در نظر بگیرند بعضی افراد نیاز به یارانه نان ندارند. در این خصوص هر قدم اشتباه ممکن است با مشکل مواجه شود، دولت تعهد کرده بود که یکسری شرایط برای واحدهایی که به‌صورت صنعتی افتتاح می‌شوند در نظر  بگیرد و در این خصوص در رابطه بیمه و مالیات‌ واحدهای صنعتی قرار بود روزبه‌روز تسهیلات بیشتری در نظر گرفته شود. ذائقه مردم، شرایط اقلیمی و نوع غذا گرایش مردم به نان صنعتی را کمتر کرده، هر چقدر که نان سنتی ما اصلاح شود بازار برای نان‌های حجیم و غیرحجیم سخت‌تر می‌شود یعنی بازار رقابتی به‌وجود می‌آید و کیفیت نان هم در بازار رقابتی بالا می‌رود، یعنی با قیمت معقول و کیفیت خوب.  دولت گندم را تضمینی می‌خرد و این گندم را به آسیابان داده تولید کننده آن را می‌خرد، یعنی وقتی سر و ته آن بسته است و قیمت‌گذاری می‌شود تولیدکننده سعی می‌کند قیمت تمام شده با قیمت فروش آن زیاد باشد تا بهره مالی بیشتری  ببرد.  دولت بایستی فکری برای قشر آسیب‌پذیر کند، یعنی بایستی آرد به‌طور کامل آزاد شود، چرا که آرد با یارانه 800 تومان  عرضه می‌شود، ولی آن را 1800 تومان به فروش می‌رسانند. 
اینگونه است که آزادسازی آرد ضرورت پیدا می‌کند تا بازار عرضه و تقاضا قیمت و کیفیت را تعیین کرده و واحدهای بی‌کیفیت از گردونه رقابت خارج شوند. 
 
«نان‌آوران» برای سال 95 چه برنامه‌ریزی کرده است؟
ما در سال 1395 شرکت «پارسیان آنزیم ایرانیان» را در رأس امور قرار داده‌ایم و توسعه و تولید ماشین‌آلات نان لواش و واگذاری آن به تمام شهرستان‌ها در اولویت بعدی گروه قرار دارد. 
(شماره 53 مجله اقتصاد سبز)

بستن

به ما بپیوندید

عضویت در خبرنامه