هدر

جمشید مغازه‌ای، دبیر انجمن صنفی شیرینی و شکلات در گفت‌وگو با «اقتصاد سبز» تأکید کرد:

دیوار کوتاه صنایع‌غذایی

صنعت شیرینی و شکلات با وجود آنکه در نظر افواه مردم به‌عنوان صنعتی لوکس و فانتزی مشهور است، اما با بهره‌گیری از تکنولوژی روزدنیا و سرمایه‌گذاری بسیاری که در این صنعت صورت گرفته نه تنها در سبد صادرات غیرنفتی جایگاه درخوری را برای خود دست و پا کرده، بلکه شاید جزو معدود صنایعی باشد که تولیداتش تا قلب اروپا و آمریکا هم مشتری دارد.
صنعت شیرینی و شکلات با وجود آنکه در نظر افواه مردم به‌عنوان صنعتی لوکس و فانتزی مشهور است، اما با بهره‌گیری از تکنولوژی روزدنیا و سرمایه‌گذاری بسیاری که در این صنعت صورت گرفته نه تنها در سبد صادرات غیرنفتی جایگاه درخوری را برای خود دست و پا کرده، بلکه شاید جزو معدود صنایعی باشد که تولیداتش تا قلب اروپا و آمریکا هم مشتری دارد.
 اما صنعتی با این پتانسیل هنوز هم در تأمین هر سه ماده اولیه اصلی‌اش یعنی روغن، شکر و آرد دچار مشکل است و تصمیم اخیر ممنوعیت واردات گندم در عمل معضل جدیدی را پیش‌روی فعالان این صنف قرار داده است.  جهت اطلاع از آخرین وضعیت این صنعت و گزارش عملکرد سال 94 پای صحبت‌های جمشید مغازه‌ای، دبیر انجمن صنفی صنایع بیسکویت  شیرینی و شکلات ایران نشسته‌ایم که ماحصل آن در ادامه می‌آید:
 
به‌عنوان نخستین پرسش آیا با این مدعا موافق هستید که در دوران رکود صنعت کشور صنعت شیرینی و شکلات کمتر آسیب دیده است؟ 
بنده نیز به این قضیه معتقد هستم چرا که ما همواره دارای دو بازار هستیم؛ بازار داخلی و بازار جهانی یا صادراتی و همانطور که مستحضرید صادرات ما در سال‌های پیشین به نسبت خوب بوده است و طبیعتاً زمانی‌که در داخل دچار رکود می‌شویم و یا بالعکس مشکلاتی در صادرات پیش می‌آید ما جبهه دیگری داریم که به نوعی آن را جبران کنیم. بنده نمی‌گویم که اصلاً آسیب ندیده است اما نسبت به صنایع دیگر مثل لوازم خانگی با آسیب کمتری مواجه بوده، اما کماکان رکورد صنایع، صنعت ما را نیز آزار می‌دهد.  ماه‌های آخر سال را سپری می‌کنیم و همانطور که به عیدنوروز نزدیک می‌شویم صنعت شیرینی و شکلات نیز با توجه به نزدیکی به عید نوروز به اوج کار خودش می‌رسد در سال‌های گذشته در صادرات و بازارداخلی شاهد رونق بسیار خوبی در این زمینه بودیم، اما امسال از این رونق خبری نیست که امیدواریم هرچه زودتر این مشکلات و موانع از میان برداشته شود. 
 
با توجه به رکودی که به آن اشاره شد صنعت شیرینی شکلات به‌صورت میانگین با چند درصد ظرفیتش در حال فعالیت است؟ 
امسال نیز طبق سنوات گذشته 20 تا 30 درصد ظرفیت خالی داریم و طبق آمارهای موجود اگر کارخانجات بخواهند با تمام توان فعالیت کنند ظرفیت تولید ما در سال به 2 میلیون و 200 هزار تن خواهد رسید.  سال گذشته در بالاترین وضعیت در حدود یک میلیون و 650 هزار تن تولید داشتیم، اما بازهم دارای ظرفیت‌های خالی بودیم که امسال نیز این ظرفیت خالی به 30 تا 40 درصد خواهد رسید.  خوشبختانه بازار جدیدی پیش‌روی ما قرار دارد که همگی شاهد و ناظر آن هستیم و آن بازار روسیه است و همگی در تلاش هستیم تا به نوعی وارد بازار بزرگ و هدفمند روسیه شویم.  این بازار طبعاً استانداردهای خاص خودش را نیز دارد، آنها بسیار مشتاق هستند که در صنعت شیرینی و شکلات نیز فعالیت داشته باشند، درگذشته در این بازار به‌صورت کمرنگ حضور داشتیم ولی در حال حاضر می‌توانیم بسیار پررنگ ظاهر شویم اما مشروط به این‌که به صنعت ما نیز کمک شود.  سال گذشته نسبت به 2 میلیون تن ظرفیتی که داشتیم تنها از یک میلیون و 650 هزار تن آن توانستیم استفاده کنیم که 240 هزار تن آن صادر شده بود و مابقی به مصرف داخلی رسیده بود.   ارزش صادرات ما درسال گذشته حدود 600 میلیون دلاربوده است، اما در این 10 ماه اخیر ارزش صادرات در حدود  400 میلیون دلار بوده که نسبت به سال 93 ما کمی افت صادرات داشتیم و چیزی در حدود 30 تا 35 میلیون دلار از نظر قیمتی افت داشتیم اما از نظر وزنی با افت کمتری مواجه شدیم که این نشان دهنده این است که قیمت‌ها به قیمت جهانی نزدیک شده است، اما امید ما به دو ماه پایانی سال است و اگر واقعاً دولت کمک کند و مشکلات فعلی حل شود ما می‌توانیم به ظرفیت‌های صادراتی و تولیدی سال‌های گذشته برسیم. 
 
شما در یکی از میزگردهایی که حضورداشتید اشاره کردید به این موضوع که صنعت شیرینی و شکلات قابلیت صادرات تا 2 میلیارد دلار را نیز دارد لطفاً کمی راجع به این موضوع توضیح فرمایید؟ 
ما یک بازار در حدود یک میلیارد دلاری در اطراف کشور داریم ولی در حال حاضر بازارهایی که در اطرافمان وجود دارد بازارهای قوی و قدرتمندی نیستند، مانند عراق و سوریه که دستخوش یکسری عوامل سیاسی و اقتصادی هستند که طبیعتاً نمی‌شود خیلی به این بازارها بها داد، در حال حاضر تمایل بیشتر به کشورهای اروپایی است که قبلاً به کشورهای آمریکایی و استرالیایی و در حجم‌های کوچک به سوئیس و آلمان نیز صادرات داشتیم اما خوشبختانه بازارهای خوبی در اروپای شرقی سابق ایجاد کردیم و اگر این بازارها را جذب کنیم می‌توانیم بازارهای پایدار داشته باشیم و با رفع تحریم‌ها می‌توانیم مواد اولیه را خیلی بهتر و ارزانتر از اروپا خریداری کنیم و کالاهای با کیفیت‌تری را تولید کنیم. 
 
به‌طور اخص با صادرات شیرینی و شکلات به بازار روسیه با چه مشکلاتی روبه‌رو هستید؟
مشکلات عامه که به قوت خودش باقی است و امیدواریم طبق وعده‌ای که دولتمردان روسی داده‌اند بتوانیم حرکت رو به پیشرفتی داشته باشیم. بانک‌های روسی خیلی مورد اعتماد نیستند و امیدواریم که بتوانند این موضوع را تثبیت کنند. حمل و نقل ما یک نقش تعیین‌کننده‌ای خواهد داشت شاید از طریق ارتباط با دریای خزر بتوانیم شرایط بهتری را در حمل و نقل با روسیه ایجاد کنیم و در تمام این موارد دوطرف بایستی با یکدیگر دست تعامل بدهند ما خیلی از بازارهای CIS را نیز از دست داده‌ایم. 
 
در مورد مشکلات موجود در راه تأمین مواد اولیه در سال 94 به‌خصوص مواد اصلی نظیر آرد، شکر و روغن توضیح دهید و همچنین بفرمایید در مورد ممنوعیت اخیر واردات گندم چه نظری دارید؟ 
ما همواره برای تأمین آن سه قلم اساسی که شما هم اشاره کردید دچار مشکل بودیم، مشکلاتی مثل نوسانات قیمت و یا بحران‌های دیگر که نمونه بارز آن شکر است و در حال حاضر کمی قیمت بازار تثبیت شده است. نزدیک به 2تا 3 ماه پیش ما دستخوش یکسری مشکلات در قیمت شکر شدیم که قیمت آن حتی به 2400 تا 2500 تومان نیز رسید. و این مشکلات هم بر اقتصاد کشور و هم بر تولیدات و صنعت کشور ضربه وارد می‌کند و آنها را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد با مکاتباتی که با سازمان توسعه تجارت داشتیم توانستیم آنهارا متقاعد کنیم که میزان شکری که برای محصولات صادراتی استفاده می‌شود را شرکت‌ها وارد کنند و آنها نیز کمال همکاری را با ما داشتند و با ورود 50 هزار تن شکر موردنیاز تقاضا موافقت کردند.  این موضوع به آقای کرباسیان در گمرک ایران منتقل شد و در آنجا جلوی این‌کار را گرفتند. در مورد گندم نیز وزارت جهادکشاورزی یک تصمیم عجولانه و سلیقه‌ای گرفت و ورود گندم را ممنوع کرد. همانطور که می‌دانید قیمت گندم در بازار جهانی کمی افت کرده است، در سال‌های قبل دولت گندم را به قیمت 650 تا 700 تومان خریداری کرده است و در حال حاضر نیز اگر ما خودمان بخواهیم خریداری کنیم خیلی پایین‌تر از این خواهد بود از آن طرف قیمت تضمینی گندم بالاتر است طبیعتاً وقتی که ورود گندم ممنوع شده ما مجبور هستیم برویم همان گندم 1250 تومانی را خریداری کنیم و به این ترتیب وزارت جهادکشاورزی بخش صنعت را در این تصمیم‌گیری نادیده گرفته است.  ما قبلاً آرد گندم 650 تا 700 تومانی را 1100تومانی خریداری می‌کردیم اما در حال حاضر که بایستی گندم 1260 تومانی خریداری کنیم قیمت آرد نیز بالاتر خواهد رفت و به 1600 تا 1700 تومان می‌رسد و در حال حاضر نزدیک به یک ماه است که ما در گیر این تصمیم هستیم و دچار استرس شده‌ایم و خیلی از کارخانجات در حال تعطیل شدن هستند. در این فصل که بهترین زمان خرید و فروش محصولات ما است دچار چنین مشکلاتی شده‌ایم و به عقیده بنده ما نباید هزینه اشتبا‌ه‌های وزارت جهادکشاورزی را پرداخت کنیم. 
 
وزارت جهاد کشاورزی تنها کشاورز و حمایت از کشاورز را جزو مأموریت خود می‌داند و بخش صنعت تبدیلی را جزیره‌ای جدا می‌داد، نظرشما راجع به این قضیه چیست؟
وزارت جهادکشاورزی با این شکل حمایت از کشاورز صنعت را نابود می‌کند، چرا که به‌دلیل بالا بودن قیمت تضمینی خرید گندم هزینه این اشتباه را بایستی صنعتگران پرداخت کنند در زمانی که درب های جهانی باز شده است و تحریمی دیگر وجود ندارد چرا باید ما گندم 700 تومانی از خارج وارد نکنیم و گندم 1250 تومانی را به اجبار خریداری کنیم، یعنی به عبارتی تقریباً 2 برابر هزینه کنیم، به‌راستی بر چه اساسی باید این‌گونه تصمیم‌گیری شود!؟
 
لطفاً گزارش کاملی از عملکرد انجمن صنفی شیرینی و شکلات در سال 94 ارایه دهید؟
دستور کار انجمن دفاع مشروع از صنعت شیرینی و شکلات است و با وجود آنکه در ماه‌های اخیر کشور دچار مشکلات عدیده‌ای شد که ما توانستیم کم و بیش این مشکلات را حل و فصل کنیم اما این مشکل اخیر که مربوط به ممنوعیت واردات گندم است را هنوز تا به این لحظه نتوانستیم حل کنیم من فکر می‌کنم که قدم‌های مثبت بسیاری برداشتیم. در ارتباط با روغن، روغنی که دچار مشکل بوده است با بحث و گفت‌وگوهایی که با سازمان غذا و دارو داشتیم توانستیم در آذرماه سال‌جاری توافقنامه‌ای بنویسم تا از طریق انجمن کارها  آسان‌تر جلو برود. در مورد شکر نیز همانطور که توضیح دادم توانستیم مشکلات این بخش را تا حدودی حل کنیم. در زمینه مالیات‌ها ورود پیدا کردیم و امکاناتی را برای شرکت‌ها به‌وجود آوردیم کارگروه رفع موانع تولید با وزارت صنعت، معدن و تجارت تشکیل شده تا در ارتباط با پیگیری مشکلات صنعت شیرینی و شکلات هر 15 روز یکبار تشکیل جلسه می‌دهد. ما به شرکت‌های تولیدی ابلاغ کرده‌ایم که اگر مشکلاتی در حوزه معوقه‌های بانکی و بیمه دارند با این‌ کارگروه در میان بگذارند تا این‌ کارگروه در حد توانش حل و فصل کند.  در این کارگروه نمایندگان صاحب اختیار بیمه و بانک‌ها حضور دارند و در حال حاضر 24 شرکت در این کارگروه حضور پیدا کردند و طرح مشکل کرده‌اند. امسال نمایشگاه بسیار خوبی را برگزار کردیم که این مبنایی شد برای نمایشگاه‌های دیگر امسال بسیار متقاضی داشتیم که باعث شد تا فضای نمایشگاهی ما 3 تا 4 هزار متر گسترش پیدا کند. 
 
به‌عنوان دبیر انجمن صنفی شیرینی شکلات چه انتظاراتی از مجلس آینده دارید؟
توصیه ما این است که در بخش خصوصی، مجلس به‌صورت مستقیم وارد عمل شود انجمن جلسه‌ای با مهندس جلالی رییس کمیسیون پژوهش‌های مجلس برگزار کرد و قول ارتباط بیشتر مجلس با صنعت را داده است و به عقیده بنده بهتر است در مورد تصمیماتی که در حوزه صنعت غذای کشور گرفته می‌شود، متخصصین این صنعت نیز نظر بدهند ما انتظار داریم تا با مجلس بیشتر از پیش تعامل داشته باشیم، بخش خصوصی که پارلمانش اتاق بازرگانی می‌باشد باید به‌صورت تنگاتنگ با مجلس ارتباط داشته باشد. هر صنعتی مشکلات و خواسته‌های خاص خودش را دارد، یک زمانی مشکل قیمت بود و ما عقیده داشتیم که دولت بایستی دست از سر قیمت‌ها بردارد و این اتفاق در صنعت ما که صنعتی لوکس است و در سبد اصلی خانوارها نیست افتاد و قیمت‌ها براساس عرضه و تقاضا تعیین می‌شود. نکته بعدی این است که مواد اولیه‌ای که در داخل تأمین نمی‌شود بتوانیم به‌راحتی از خارج وارد کنیم و  در حال حاضر اصلی‌ترین اولویت ما تسهیل راه‌های صادراتی است.  با توجه به شرایط فعلی ما می‌توانیم خیلی بیشتر از پیش صادرات داشته  باشیم در دنیا خیلی از برندهای ما شناخته شده است و ما حرفی برای گفتن داریم چه از نظر بسته‌بندی کالا چه از نظر مرغوبیت ما حرف‌هایی برای گفتن داریم و این قابلیت وجود دارد تا وارد بازارهای بزرگ جهانی شویم. هم‌اکنون کمبود نقدینگی مشکل‌زا شده است، در سرمایه در گردش کمبود داریم و مشکل دیگر بدهی به بانک‌ها است.  در واقع این موارد اولویت صنعت شیرینی و شکلات است که بایستی با مجلس مطرح و حل و فصل شود ما انتظار داریم تا از صنعت ما حمایت شود تا بتوانیم این راه مشکل و پر پیچ و خم را پشت‌سر بگذاریم.
 
(شماره 57 مجله اقتصاد سبز)

بستن

به ما بپیوندید

عضویت در خبرنامه